จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร โดย อาจารย์สันติ อภัยราช
พฤศจิกายน 21, 2026, 05:05:44 pm *
ยินดีต้อนรับคุณ, บุคคลทั่วไป กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
ข่าว: จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร โดย อาจารย์สันติ อภัยราช
ยินดีต้อนรับสมาชิก และผู้เยื่ยมชมทุกๆท่าน
 
  หน้าแรก ช่วยเหลือ ค้นหา ปฏิทิน เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก  
  แสดงกระทู้
หน้า: [1] 2 3 ... 106
1  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ เมื่อ: พฤศจิกายน 20, 2026, 10:38:37 am
ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ ๑๒ ทำชวัญประเพณีโบราณของอำเภอพรานกระต่าย

    หลังจากแม่เสงี่ยม ทำบุญบ้าน เพื่อเป็นสิริมงคล อย่างเรียบง่าย วิญญาณของคุณนายปลัดคนเก่า ก็หายไป ไม่กลับมาให้เห็นอีกเลย อาจเป็นเพราะว่าเธอยังไม่ได้ไปผุดไปเกิด แม่แผ่ส่วนกุศลไปให้ เธอ เธอ ก็จากไป สู่ภพภูมิของเธอ แม่ไม่เคยเล่าเรื่องผีคุณนายปลัดคนเก่ามาแสดงร่างให้เห็น ในรูปแม่ลูกอ่อน ที่กลางห้องหน้าเตียงเลย จนกระทั่งผมโตเป็นหนุ่ม แม่ทราบว่าผม สนใจที่จะบันทึกเรื่องราวภูมิปัญญา ของกำแพงเพชร  ในรูปแบบต่างๆ จึงเล่าเรื่องนี้ให้ฟัง ตอนหัวค่ำ ของวันพระ ที่เขาเล่ากันว่า เป็นวันปล่อยผี ที่บ้านพักที่กำแพง  กระดานพื้นบ้าน มีร่องห่างๆ ทุกแผ่น  แม่เล่าไป พวกเราก็กลัวกัน มานั่งกระดานแผ่นใหญ่ ไม่มีร่อง โบราณว่าผีจะหยอกโดยแยงก้น ไม่มีใครนั่งทับร่องกระดานเลย แม่เก็บเรื่องผีที่พรานกระต่าย มาเกือบสี่สิบปี แม่เสงียม เก็บความลับ ไว้นาน บอกว่า กลัวว่าลูกๆจะกลัวกัน..นี่คือข้อที่สำคัญคุณสมบัติที่ดีของแม่  แม่ เก็บความลับได้อย่างวิเศษสุด ผมเรียนรู้ และพูดน้อย เก็บความลับได้ และทำงานโดยไม่ต้องให้ใครมาสนใจ  เพราะผมโตมากับแม่จริงๆ ใครๆจึงบอกผมว่านิสัยใจคอเหมือนแม่......ก็ผมลูกแม่นี่ครับ
     วันนั้น  พ่อตื่นแต่เช้่าแต่งเครื่องแบบ สีกากี ตัวใหญ่ สวมหมวกกะโล่ สีกากีเช่นกัน ติดขีดบนบ่า ขีดเล็กๆ สองขีด ปลัดอำเภอชั้นจัตวา เงินเดือนสามสิบกว่าบาท ขี่ม้า ตัวโปรด ค่อยๆเหยาะ ไปในตัวตลาด ที่ว่าการอำเภออยู่กลางตลาด บ้านพักปลัดก็อยู่ด้านหลังอำเภอ ที่ว่าการอำเภอพรานกระต่าย คล้ายกับที่ว่าการอำเภอเมืองมาก ใต้ถุนสูง มีสองปีก มีทางขึ้นด้านหน้า ยังไม่มีใครมาทำงาน ยังเช้าอยู่ พ่อเล่าว่า ภาพอำเภอพรานกระต่ายในการบอกเล่าของผู้คน
ว่าน่ากลัว เต็มไปด้วย โจรผู้ร้าย นักเลงเต็มเมือง บ้านเมืองไม่มีระเบียบ  สิ่งที่พ่อเห็นกับตรงกันข้ามกับที่ได้ยินมา  บ้านเรือนสวยงาม มีรั้วรอบขอบชิด บ้านในตัวเมืองพรานกระต่าย เกือบทุกหลังคาเรือนมีฐานะ ปลูกไม้ดอกไม้ประดับไว้หน้าบ้าน เช่น บานชื่น บานเย็น บานไม่รู้โรย ในบ้านก็กปลูกผักผลไม้เช่นมะม่วง ขนุน มะพร้าว ตาล ต้นยอ มะขาม ตามความเชื่อของคนบ้านพรานกระต่าย ขับม้ามาถึงหน้าบ้านกำนัน ใกล้ๆกับวัดโพธาราม ลงจากหลังม้า เข้าไป หน้าประตูรั้ว กำนันประสิทธิ์ ออกมา ยกมือไหว้ ท่านปลัดเสรี มาแต่เช้าเชียว เมื่อวานพบกันตอนค่ำผมไปรับที่อำเภอ ตั้งใจว่าสายๆ จะไปพบคุณปลัดที่อำเภอ ขยันจริงครับ
      ผมขับม้าชมเมืองพรานกระต่าย จากอำเภอมา เห็นป้ายหน้าบ้านติดว่า บ้านกำนัน ผมจึงแวะมาคารวะท่านกำนัน.... พ่อบอกว่ากำนันประสิทธิ์ อายุราวห้าสิบปี ท่าทางมีอำนาจ แววตาจริงจัง นุ่งผ้าขาวม้าตัวเดียว ไม่สวมเสื้อ ทั้งร่างสักยันต์เต็มตัว ในบ้านมียุ้งข้าว คอกม้า คอกวัว คอกควาย แปลกแต่ไม่เลี้ยงหมา
แกเรียกภรรยาลงมา จากบ้าน ไปนั่งที่ศาลาข้างบ้าน ปลัดเสรีที่ย้ายมาใหม่ เมื่อวานไงล่ะ ที่เล่าให้แกฟังเมื่อคืน เอาน้ำท่า มากินกันหน่อย พ่อดื่มน้ำแล้ววางขันลง เมียแกถามว่า คุณปลัด เมื่อคืนนอนสบายไหม พ่อตอบว่าสบายครับอากาศดี เมียกำนัน ทำท่าเหมือนจะพูดอะไรต่อ กำนันรีบขัดจังหวะ ขี้นก่อน พรุ่งนี้ ผมจะนำหมอขวัญ
ไปทำบายศรีสู่ขวัญคุณปลัด ทำที่ศาลาของอำเภอก็ได้กว้างขวางดี สักสายๆครับ ทำทุกคนเลย ทั้งคุณปลัด คุณนาย และลูกๆ ของปลัดทุกคน
จะได้อยู่ที่พรานกระต่ายอย่างมีความสุข....พูดไปยิ้มไปอย่างเคร่งขรึม
     ตอนสายๆของวันรุ่งขึ้น กลางวงมี บายศรีปากชาม  ฝีมือเมียกำนัน ทำได้อย่างวิจิตร และเรียบร้อยมาก สวยประณีตราวกับมืออาชีพทีเดียว
กำนันประสิทธิ์ เป็นพิธีเอง ในบายศรี มีดอกดาวเรือง ดอกพุด ฝ้ายผูกแขน ไข่ต้ม กล้วยน้ำว้า ข้าวเหนียวปั้น และเทียนชัย ควันธูปลอยอ้อยอิ่ง กลิ่นหอมของดอกไม้ และแป้งร่ำ เสียงพึมพำ บูชา พระรัตนไตย แต่ก้องกังวาน กับสัมผัสอันอบอุ่นจากมือของ กำนันประสิทธ์ที่กำลังผูกข้อมือ เริ่มจากปลัดเสรี แม่เสงี่ยม พี่เสมา พี่ติ๋ว พี่อิสระ บรรยากาศสงบ ได้ยินที่ไพเราะและวังเวง และกินใจ ทุกคนขนลุก ตลอดพิธีกรรม  เสียงทำขวัญสำเนียง พรานกระต่าย ว่า

                          "มาเน้อ ขวัญเอย เจ้าไปตกอยู่หนใด ป่าดงพงไพร ให้คืนมาสู่เรือน...มาสู่ครอบครัว คุณปลัดเสรี อย่าได้มีทุกข์ภัย อยู่สุขสบาย คลายกังวล ภัยจากผู้ร้าย จากโจรภัย อย่าได้กล้ำกลาย โรคภัยไข้เจ็บไม่เบียดเบียน ทุ่มเทกายให้ ให้พรานกระต่ายของเรา  ไปนานเท่านาน เทอญ..."
พ่อบอกว่า น้ำตาของพ่อไหลอย่างไม่รู้ตัว ตรงกันข้ามแม่เสงี่ยม กลับกลืนความปิติเข้าไว้ไม่ให้ใครเห็นน้ำตา แม่เข้มแข็งกว่าใครๆเสมอ ข้อนี้ ผมสู้แม่ไม่ได้ เด็กๆ ต่างน้าตาซึม เมื่อผูกข้อมือครบกันทุกคนแล้ว ขนลุกเกรียวพร้อมๆกัน  อย่าเพิ่งถอดสายสิญจน์ ให้ครบสามวันก่อน พ่อไม่ได้ถาม อะไรต่อ พ่อเล่าว่าสายสิญจน์ อยู่กับพ่อเกือบปีจนขาดไปเอง ส่วนแม่รูดออกเมื่อถึงวันที่สี่ เท่านั้น.....แม่ว่าทำงานไม่ถนัด นี่แหละแม่เสงี่ยมละ่ แม่ไม่เคยกลัวอะไรเลย และไม่เคยยอมแพ้แก่โชคชะตา แม่สอนผมเสมอว่า เราลิขิตชีวิตเราเองได้ คำสอนยังฝังอยู่กับผมจนทุกวันนี้......
   ตอนที่ ๑๓ พ่อเห็นประเพณี แต่งงาน ของชาวพรานกระต่ายครั้งแรก โดยเฉพาะกระจกบ่าวสาว ที่รัชกาลที่ หกเล่าไว้ ในเที่ยวเมืองพระร่วง
2  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ เมื่อ: พฤศจิกายน 18, 2026, 09:24:39 am
ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ ๑๑ แม่เสงี่ยมถูกผีตายทั้งกลมหลอกทั้งคืน
 คืนแรกที่บ้านพักปลัดอำเภอพรานกระต่าย   เตียงนอนของแม่ สูงราวศอกเศษ กว้างประมาณ สี่ศอก แม่นอนอยู่นอกสุด พีี่อิสระ กับพี่ติ๋ว นอนอยู่ติดข้างฝา พี่เสมานอนอยู่กับพ่อปลัดเสรีอีกเตียงหนึ่ง มีแค่ฉากไม้สักฉลุพับได้กั้นไว้แต่มองเห็นกันผ่านลายฉลุได้ พ่อหลับสนิท เพราะเหนื่อยมาทั้งวันแล้วเครียดกับการเดินทาง ผจญกับฝูงโจรร้าย สองวัน จากกำแพงถึงพรานกระต่าย เสียงกรนเบาๆ ดังลอดมา ทั้งบ้านเงียบกริบไฟฟ้าไม่มี ตะเกียงลานเริ่มอ่อน แสงหรี่ลงๆ จะดับมิดับแหล่ เสียงตุ๊กแก เสียงหมาหอน ดังสลับกัน แม่นอนลืมตาโพลง อยู่คนเดียว ภาพเมื่อสักครู่ คือคนนอนให้นมลูกหน้าเตียง ยังติดตาอยู่ แต่ตอนนี้ไม่เห็นแล้ว ความมืดเข้ามาแทนที่ ลมร้อนพัดผ่านหน้าต่างมากลับเย็นยะเยือก กลิ่นธูปพัดเข้ามา พร้อมกับลมพัด แม่ลุกขึ้นไปไขลาน ตะเกียงลาน ให้สว่างขึ้นไฟจากตะเกียงทำให้ห้องทั้งห้องสว่างขึ้น แม่พอแม่หลับตาลง กลับเห็นร่างผู้หญิงท้วมนุ่งผ้าถุงสีดำ สวมเสื้อขาวกำลังให้นมลูกหน้าเตียง
แม่เล่าถึงตอนนี้ ถามแม่ว่ากลัวไหม แม่บอกกลัว แต่ไม่มีทางเลือก เราต้องอยู่ที่นี่ให้ได้ นี่เป็นบ้านที่เราต้องพักอาศัยหลายปีกว่าจะได้ย้ายกลับกำแพง นี่คือความเด็ดเดี่ยวและเข้มแข็งของแม่ แม่ไม่เคยกลัวอะไร และไม่เคยยอมจำนนกับสิ่งใด ในชีวิต แม่อหังการกับชีวิตมาก ผมได้สิ่งนี้จากแม่มาเต็มตัว ในการเชื่อมั่นในตนเอง เมื่อแม่จะย้ายตามพ่อมาพรานกระต่าย ทุกคนห้ามแม่ ไม่ว่าจะเป็นย่าลำไย อภัยราช  แม่ของพ่อ หรือ ยายวัน โกวิน แม่ของแม่  ลูกสาวเจ้าของร้านทอง  เจ็กหงี ที่ตลาดคลองขลุงต้องมาลำบากตรากตรำ แม่คิดน้ำตาแม่ไหลพราก อดกลั้นไว้ไม่ให้สะอื้น เพราะ กลัวพ่อ และลูกได้ยิน
...เสียงแขกยาม ตีระฆัง ดังกังวาน สามครั้ง ตีสามแล้วยังหลับไม่ลง  ค่อนแจ้งแม่หลับไปอีกงีบหนึ่ง ได้ยินเสียงเด็กร้อง ใกล้ๆ แม่ตื่นชึ้นมา ไฟในห้องเริ่มสลัวลง ไฟจากตะเกียงลาน เริ่มหมดลาน ร่างเดิมยังนอนอยู่ คราวนี้ ไม่ห่างร่างนั้นไม่หายไป ยังคงอยู่ให้แม่เห็น พร้อมเสียงกล่อมลูกเบาๆ ปีศาจอาจไม่รู้ว่าแม่เสงี่ยมตื่นแล้ว กำลังมองอยู่ แม่จับไปที่พระนางพญา วัดพิกุล นครชุม ถอดมามองผ่านมุ้งมัวๆ ร่างยังอยู่ แม่เสงี่ยม พนมมือ พร้อมท่องนโนสามจบ
อัญเชิญพระรัตนตรัย และท่องคาถา ว่า พุทธุัง กันจะ ธรรมมังกันจะ สังฆังกันจะ นะโมพุทธายะ สามจบ เสียงนั่นแค่พึมพำ แม่จำมาจากหลวงพ่อพระครูที่วัดศรีภิรมย์ คลองขลุง วัดบ้านเกิดของแม่ คาถาบทนี้ เมื่อผมไปนอนค้างหนใด ผมใช้เสมอ ปลอดภัยทุกครั้ง ร่างนั้นหายไปในพริบตา ทุกอย่างเงียบสนิท แต่แม่ไม่หลับอีกเลยจนรุ่งเช้า
 พ่อปลัดเสรี ตื่นแต่เช้า เด็กๆยังหลับกันอยู่ พร้อมพูดว่า เป็นไงแม่เหงี่ยม (พ่อเรียกแม่สั้นตามแบบยายวัน) หลับสบายไหม ฉันหลับเป็นตายเลยล่ะ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดไว้ เงียบทั้งคืนเลย ไม่ได้ยินอะไรเลย สงบจังที่นี่ น่าอยู่กว่าที่คิดไว้มากเลย
แม่   จ้าหลับสบายจ้า ไม่มีอะไรรบกวนเลย สบายกว่าที่กำแพงอีก แม่ลุกขึ้น หุงข้าวใส่บาตรพระ มีพระสงฆ์เดินหน ผ่านหน้า อำเภอสองรูป  แม่ตักบาตร พระผู้ใหญ่ถามว่า แม่เป็นเมียปลัดเสรี ปลัดที่ย้ายมาใหม่เมื่อวานนี้หรือ แม่ตอบว่า เจ้าค่ะพระคุณเจ้า หลับสบายดีไหม ปลัดคนเก่า เขาไม่พักที่นี่ เขามาคนเดียว
เขาพักกับนายอำเภอมาคนเดียวเหมือนกัน แม่ นิมนต์พระเข้ามาในบ้าน เลี้ยงพระเช้าวันนั้น และกรวดน้ำ ทำบุญไปให้ คุณนายปลัดคนเก่า ที่เสียชีวิต
แม่เล่าว่า ตั้งแต่วันนั้น แม่ไม่เห็นภาพนั่นอีกเลย ชาวบ้านพากันมาเยี่ยมเยียน แม่ ได้ยินเขาพูดกันว่า คุณนายปลัดคนนี้ เก่งจัง มีอะไรดี ถึงกล้าอยู่ที่บ้านนี้ได้
อย่างปลอดภัย นี่แม่ที่ผมภูมิใจมากที่สุด และคือไอดอลในใจผมมาตลอดจนทุกวันนี้
.....ตอนต่อไป ตอนที่ ๑๒  พ่อออกไปชมบ้านเมืองพรานกระต่าย ชาวบ้าน ทำบายศรี สู่ขวัญตามธรรมเนียม ในการต้อนรับ ประเพณีที่ดีงามของชาวพรานกระต่าย น่ายกย่องยิ่งนัก
  
3  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ เมื่อ: พฤศจิกายน 17, 2026, 09:58:15 am
ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ ๑๐ ผจญภัยกับผีตายทั้งกลม

    ขบวนคาราวาน ของปลัดเสรี อภัยราช ผ่านเขาคีรีส อย่างปลอดภัย ความวิตกกังวลของคณะของพ่อ หายเกือบปลิดทิ้ง เหลือแค่ ไม่กี่กิโลมตร ก็จะถึงตัวอำเภอพรานกระต่ายแล้วต้องรีบเดินทางให้ถึงจุดหมายก่อนค่ำ ที่นัั่นปลอดภัยแน่นอน ที่บ้านพักปลัดอำเภอ อยู่ในบริเวณ ที่ว่าการอำเภอและติดกับสถานี ตำรวจภูธรอำเภอ นึกไม่ออกว่าจะมีใครมาต้อนรับบ้าง บ้านพักจะมีสภาพเช่นไร ประกอบกับนายอำเภอไม่อยู่ไปวิ่งเต้นย้ายกลับภูมิลำเนา เพื่อความปลอดภัย เมื่อคุณนายนายอำเภอ ไม่กล้ามาอยุ่ด้วย ความคิดของพ่อฟุ้งซ่าน ขับม้าอย่างใจลอย ไม่ได้ยินแม้แต่เสียง ของนายการ้อง นายกองเกวียน พูดเหมือนตะโกนว่า ได้ยิน เสียงฝีเท้าม้า ดังลั่นมาไหม น่าจะไม่ต่ำกว่าสิบตัว เสียงอย่างกะพายุ พวกเราหลบข้างทางก่อน พ่อตื่นจากภวังค์ ตกใจใจหายวาบ ค่อยๆชักม้า หลบข้างทาง แม่เอาผ้าขาวม้า มาคุมหัวไว้ ไม่ให้เห็นว่าเป็นผู้หญิง เด็กๆ แอบข้างหลังแม่ ทำเป็นหลับทุกคน แต่ตรงกันช้าม ใจเต้นราวกับรัวกลอง
       ทุกคนพักดื่มน้ำเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เสียงม้าใกล้เข้ามา นายการ้องพูดเบาๆ ว่า น่าจะเป็นจอมโจรสองพี่น้องกลับไปที่รังโจร เขาคีริส ทุกคนไม่ต้องพูดอะไร ที่นี่ถิ่นเขา  ข้าจะเจรจาเอง  ม้าตัวใหญ่สองตัวข้างหน้า นำขบวนมา ตัวใหญ่อย่างกะม้าเทศ ใหญ่กว่าม้าของพ่อ และตำรวจสองคนอีก นายการ้อง ขับเกวียนนำไป ม้าสามตัว ขนาบข้างเกวียน อยู่ริมทาง
        ชายฉกรรจ์ ๒ คน รุปร่างไม่ใหญ่ ไม่มีหนวดมีเครา ไม่สวมหมวก หน้าตาค่อนข้างดำ ผิวคล้ำ สพายปืนยาว ไม่เหมือนคาวบอยในหนังฝรั่ง อีกหลายตัวที่ตามมา หลบที่ร่มไม้ด้านหลังทุกคนสะพายปืน ได้ยินสำเนียง พรานกระต่ายว่า จากชายหัวหน้าคนหนึ่งว่า
      พี่การ้องหรือ ไปไหนกันละพี่  นายการ้องตอบเสียงปกติ ว่า ข้านำขบวนปลัดเสรี อภัยราช และครอบครัว ไปพรานกระต่าย แก ไปเป็นปลัดอำภอที่นั่น น้ำเสียงปกติ
     อ้อ เขาตอบ พ่อเปิดหมวก สวัสดีครับ ยินดีครับที่ได้รู้จักกัน ผมตั้งใจจะมาบำบัดทุกข์บำรุงสุขให้คน พรานกระต่าย ผมคนกำแพงครับ สวัสดีครับปลัด ขอให้โชคดีมีสุขนะครับ ปลัดคนเก่า ถูกปล้นบ้าน ภรรยากำลังท้อง ถูกยิงตาย ในบ้านเลยจ้า ข้ากำลังตามคนร้ายต่างถิ่นอยู่ ได้ข่าวว่ามาจากสูโขทัย มันไม่เกรงใจกัน พวกเราเลย แม่เสงี่ยม ใจหายวาบ คืนนี้ เราต้องนอนบ้านนี้ด้วย คงไม่มีอะไร เราจะทำบุญกรวดน้ำ ไปให้เขา ทางเลือกไม่มีละ ต้องสู้อย่างเดียว แมเสงี่ยม ถึงคราวกล้า แม่ไม่กลัวอะไรทั้งสิ้น ทั้งหน้าอินทร์หน้าพรหม  ผมรู้จักแม่ดีกว่าใครๆ ใจแม่เด็ดมาก

 เดินทางทางกันต่อเถิด ไม่กี่อึดใจ ก็ถีงบ้านพักแล้ว ไปถึงให้ก่อนค่ำนะ พี่การ้อง โจรต่างถิ่นมันร้ายไม่เบาเลย มันไม่เกรงใจใคร ได้ข่าวว่าตอนนี้ มันอยู่ที่บ้านคีรีมาส ข้าจะต้องดวลกับมันสักครั้ง แล้วทั้งกลุ่มก็ชักม้า จากไป ทุกคนโล่งอกไม่เว้นแม้แต่นายการ้อง นี่แหละโฉมหน้า โจร สองพี่น้อง เขาคีรีส ละ พ่อบอกว่า เขาก็มีคุณธรรมนะ นายการ้อง ไม่เหมือนคำร่ำลือเลย นายการ้องว่า เขาถูกรังแก จนต้องลุกขึ้นสู้ กลายเป็นโจรร้ายในที่สุด
 ถึงที่ว่าการอำเภอพรานกระต่ายค่ำพอดี มีข้าราชการมารับกลุ่มหนึ่ง ทาทางเขามีแววตาวิตก แต่ไม่มีใครพูดอะไรเลย แนะนำกันแล้วทุกคนกลับที่พัก นายการ้องรับค่าแรง แล้วจากไป นายตำรวจไปนอนกับเพื่อนบนโรงพัก พรุ่งนี้ เขาก็กลับกันแล้ว
   แม่เสงี่ยม พี่เสมา พี่ติ๋ว พี่อิสระ พ่อ ขนของขึ้นบ้านพักปลัดอำเภอ เขาทำความสะอาดไว้แล้ว บ้านไม่ใหญ่ มีสองห้องนอน ห้องน้ำ อยู่ห่างจากบ้านนิดหนึ่ง
ห้องน้ำมีน้ำเต็มตุ่ม แม่จุดตะเกียงลานที่เตรียมมาจากกำแพง เป็นมรดกจากยายวัน โกวิน ยายของเรา ทุกคนอาบน้ำเสร็จ พ่อปลัดเสรีหลับไปก่อนใคร ทุกคนลืมเรื่อง โจรสองพี่น้องเล่า เมื่อช่วงบ่าย ปิดบ้านเรียบร้อย แม่หลับหลังสุด
   แม่ได้ยินเสียงเด็กร้อง ลืมตาขึ้นมา พบผู้หญิงคนหนึ่งกำลังให้ลุกกินนมหน้าเตียง แม่ขยี้ตา อีกทีก็หายไป ใจเต้นเสียงดังออกมาข้างนอก ธรรมดาแม่เป็นคนเก่งไม่กลัวอะไร นี่แค่หัวค่ำนะ.......
ตอนที่ ๑๑ แม่เสงี่ยมจะขอให้ผีตายท้องกลม ออกจากบ้าน ไม่หลอกหลอนได้อย่างไร หรือเราต้องย้านบ้านหนีผีกัน
4  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ เมื่อ: พฤศจิกายน 15, 2026, 07:28:04 pm
ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่9  กินช้าวกลางวันที่เขาคีรีส
 ...ออกเดินทางจากสำนักสงฆ์เขานางทองสายๆ กลางเดือนเมษายน 2484  เจ้าอาวาสรูปร่างใหญ่บุคลิกทรงอำนาจและพลัง มายืนส่งริมทางถนนพระร่วง ด้วยหน้าตายิ้มแย้มแจ่มใส แต่ในแววตาเต็มไปด้วยความเป็นห่วงใยเมื่อกองคาราวานของพ่อ ต้องผ่านเขาคืริส ซึ่งมีชุมโจรสองพี่น้องอาศัยอยู่ ข่าวลือว่า โหดและดุร้ายมาก เขาซ่องสุมผู้คนอยู่ตีนเขาคีริส บรรดาสมุนมีหลายสิบคน ตั้งบ้านเรือน กลุ่มใหญ่ มิมีใครอยากผ่าน บริเวณนี้ นายอำเภอเมื่อย้ายมาพรานกระต่าย ยังขอเดินทางตามลำน้ำ เพื่อหลีกเลี่ยง เส้นทางนี้ ท่านเจ้าอาวาสเล่าให้ฟังอย่างเป็นห่วง
.
นายการ้อง นายกองคาราวาน กล่าวขอบคุณท่านเจ้าอาวาส บอกไม่ต้องเป็นห่วงครับ ผมผ่านทางนี้เป็นประจำ และคุ้นเคยกับจอมโจรสองพี่น้องระดับหนึ่ง และเสียค่าธรรมเนียมเถื่อนเป็นประจำครับ ปลัดเสรีและครอบครัวปลอดภัยแน่นอนครับ
 ขบวนคาราวานเริ่มจาก ปลัดเสรี ขี่ม้าใหญ่ นำหน้า ขนาบข้างด้วยนายตำรวจสองนาย   เหยาะย่าง ตามด้วย เกวียนของนายการ้อง เจ้าของสัมปทาน เส้นเดินทางบนถนนพระร่วง แม่เสงี่ยม พี่นึก พี่ติ๋ว พี่อิสระ อยู่บนเกวียนเล่มแรก เกวียนเล่มที่ สองขนภาระที่จำเป็น วันนี้ลูกหาบที่หาบพี่ทั้งสอง ขอขึ้นเกวียนไปด้วย เพื่อการเดินทางวันนี้ เร็วขึ้นและถึงพรานกระต่ายก่อนค่ำ ทางช่วงนี้ค่อนข้างดี ไม่มีฝุ่น เพราะพื้นถนนเป็นพื้นแลง  เสียงฝีเท้าม้าย่างเหยาะ เสียงล้อเกวียนบดถนน ยังดังก้องป่าที่เงียบสงบ ลมพัดผ่านเบาๆเย็นทั่วผิวกายแม้ในช่วงฤดูร้อนก็ตาม
ไม่มีใครพูดคุยเด็กๆหลับบนตักแม่ ที่ใช้ที่นอนบางๆปูรองนั่ง กันกระเทือนความเงียบครอบงำทุกสรรพสิ่ง สักครู่นายการ้องกล่าวเสียงดังว่า เรากำลังจะผ่านเมืองบางพาน เมืองเก่าสมัยสุโขทัย เป็นเมืองใหญ่ ผ่านด้านหน้า ประตูทางเข้า  มีบ้านเรือนอยู่หลายหลัง ตั้งอยู่ปากประตูทางเข้าเมือง เราจะไม่แวะเมืองนี้ วันหลังท่านปลัดมาตรวจราชการแถบนี้ค่อยเข้าไป พอดีนายการ้องพูดจบขบวนคาราวานของเรา ผ่านประตูหน้าเมืองพอดี สักสี่โมงเช้า นายการ้องบอกว่า เราจะพักเพิ่มเสบียงกันตรงหมู่บ้านนี้ ก่อนเขาขายของป่าจิปาถะมีอาหารป่าด้วย...
 สักครู่มีพ่อกับนายการ้อง เข้าไปซื้อของจำเป็น พ่อสังเกตว่า ที่นี่มีเขาสัตว์แต่งบ้านอย่างมากมายและงดงาม นานาชนิด พ่อซื้อเขากวาง มาสองเขา ปัจจุบันยังติดอยู่บนบ้านเก่าของพ่อที่น้องชายรีโนเวทใหม่สวยงามมาก ผมขอมาไว้ที่บ้านนครชุม หัวหนึ่ง ราคา สองหัวสามบาท   พ่อเล่าว่ามีนักเลงขุดพระสามกลุ่ม เดินมาซื้อไต้ จุดไฟ และอาหาร น้ำ จำนวนหนึ่ง แล้วเดินหายเข้าไปในเมืองโบราณบางพาน  เจ้าของร้านค้าเล่าว่า พวกนี้เป็นนักล่าสมบัติ จะเข้าไปขุดสมบัติ ครั้งหนึ่งประมาณ เจ็ดวัน  แล้วไปขายในเมืองกำแพง กินเหล้าเที่ยวโสเภณี  เงินหมดกับมาขุดใหม่ เป็นอย่างนี้ ตอนหลังเอาพระมาขายให้ข้า องค์ละ ห้าสตางค์สิบสตางค์  ปลัดเอาไปบ้างไหมล่ะ ข้าให้  เขาหยิบห่อผ้าสีขาวมาให้  ขนาดเท่ากำปั้น ในห่อนั้น มีพระพิมพ์.อู่ทองบางพาน สักสามสิบองค์ หมดนี้ข้าคิดปลัด สามบาท แล้วกัน (ในช่วงเป็นปลัดอำเภอมีผู้นำพระเครื่องมาขาย มาจำนำ พ่อใส่กระป๋องบุหรี่เรียงรายไว้ข้างฝาเต็มไปหมด) พระเครื่องช่วงนั้นไม่มีราคาและหาง่ายมาก พระบูชามีราคาแต่ไม่สูง การขุดพระในเมืองกำแพงขณะนั้น มีทุกหัวระแหง คนมีสตางค์ ก็รับซื้อไม่ต้องไปขุดเอง การขุดผิดกฏหมายแต่กฏหมายไปไม่ถึง เหมือนการทำผิดหลายอย่างในปัจุบัน ครั้งนี้พ่อได้ของฝากเป็นพระเครื่อง จำนวนมาก
เดินทางต่อ เที่ยงวันเราจะถึงบ้านเขาคิริสแล้ว ระหว่างจากบางพานมาเขาคิริส ไม่พบใครสวนทางมาเลย นายการ้องกระซิบว่า ไม่มีใครอยากผ่านเส้นทางนี้  เขาจะอ้อมไป ทางบ่อน้ำพุร้อนพระร่วงกัน (บึงสาป)  บ้านเขาคีริส เชิงเขา มีบ้านเรือนมากกว่าสิบหลังตั้งเรียงราย ตามถนน นายนาร้องว่า ทุกคนในบ้านนี้ เป็นโจรกันหมด ทั้งโจรจริงและโจรจำเป็นทั้งหมู่บ้าน เขาเป็นเครือญาติกัน อพยพมาจากพรานกระต่าย .ขบวนเราแวะทีบ้าน เขาคีรีส พ่อเล่าว่า ข่าวลือว่าที่นี่ร้ายนัก น่าจะไม่จริง ผู้คนน่ารัก ทักทาย เด็กๆ เข้ามาเล่นกับพี่ๆ แม่แจกขนมที่เตรียมมาให้เด็กทุกคน ผู้หญิงที่บ้านนี้หน้าตาดีต่างหาก แต่สังเกตว่าไม่มีชายหนุ่มเลย นายการ้องว่า หนุ่มๆ วันนี้เข้าไปชุมนุมบนยอดเขาคีริส ค่ำๆจะกลับลงมา นายการ้องเล่าว่า เขาคีริสนี้ เดิมเขาเรียกกันว่าเขามีฤทธิ์ เพราะขึ้นสิบห้าค่ำทุกเดือนจะมีเสียงดนตรีไทยแว่วมาจากยอดเขา มีกลิ่นอาหารปรุงสุกโชยมา ใครขึ้นไปบนยอดเขาตามเสียงและกลิ่นขึ้นไป จะหายไปนานหลายเพลา เมื่อกลับลงมาจะพูดคุยถึงเมืองที่ไม่เคยเห็นเป็นมหัศจรรย์ เขาจึงเรียกกันว่าเขามีฤทธิ์ คราวหน้าตอนที่สิบ ถึงพรานกระต่ายพลบค่ำพอดี คืนแรกแม่โดนผีตายทั้งกลมหลอกที่บ้านพักปลัดอำเภอไม่ได้เจอเสือร้ายดอก โปรดติดตาม
5  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / แด่แม่ลำจวน ทองธรรมชาติ แม่เพลงพื้นบ้านนครชุม ศิลปินเอกแห่งนครชุมกำแพงเพชร ๑ แม เมื่อ: พฤศจิกายน 10, 2026, 04:46:09 am
แด่แม่ลำจวน ทองธรรมชาติ แม่เพลงพื้นบ้านนครชุม ศิลปินเอกแห่งนครชุมกำแพงเพชร

๑ แม่ลำจวน คนงาม ยามลาจาก
ฟ้ามาพราก แม่ไป ให้ใจหาย
เดิมอยู่หน้าวัดพิกุลเกียรติกำจาย
แสนเสียดาย ศิลปินเอก เฉกปรัชญา
๒ เมื่อครั้งคราว ทำวิจัย เพลงพื้นบ้าน
แม่ลำจวน คนประสาน สร้าง หรรษา
เริ่มระบำ คล้องช้าง วัฒนา
แม่สืบหา จนคำรบ ครบดังใจ
๓  เพลงพวงมาลัย แม่ค้นหา ได้สำเร็จ
ราวกับเพชร ส่องพราว แสนผ่องใส
แม่ร้องรำ ร้องเล่น แสนวิไล
สืบทอดไว้ มาตลอด ยอดศิลปิน
๔ .เมื่อมีงาน คราใด ได้ร้องเล่น
แม่ลำจวนเป็น นางเอก ยอดแห่งศิลป์
งานนบพระ กล้วยไข่ ยังยลยิน
วันสงกรานต์ มีชีวิน ได้ร้องรำ
๕ นับร้อยครั้ง ไปแสดง เวทีใหญ่
แม่ลำจวน เต็มฤทัย แม่งามขำ
มีความสุข เต็มใจ งานที่ทำ
แม่ลำจวน เป็นผู้นำ ทุกครั้งคราว
๖. เคยแสดงเพลง พื้นบ้าน หน้าพระพักตร์
พระพันปี เคยประจักษ์ ครั้งแม่สาว
เคยตรัสชม เพลงพื้นบ้าน จงยืนยาว
อีกหลายคราว ศูนย์วัฒนธรรม ประเทศไทย
๗ ออกโทรทัศน์ นับครั้ง ไม่     ถ้วนทั่ว
แม่ลำจวน ไม่กลัว แสนผ่องใส
ให้สัมภาษณ์ ภูมิปัญญา อย่างกว้างไกล
นี่คือใจ แม่ลำจวน.นวลนิรันดร์
๘ แม้นแม่ป่วย ยังฝืนใจ ให้สัมภาษณ์
ชาญฉลาด ไม่ลืมหลง อย่างสุขสันต์
สี่สิบปี ที่เคารพ ได้พบกัน
ขอแม่สู่ สรวงสวรรค์ ชั้นศิลปิน
๙ ทั้งชีวิต แม่อุทิศ เพื่อผู้อื่น
แสนสดชื่น ช่วยเหลือ แม่ถือศีล
เป็นนักบุญ เป็นนักรำ ชั่วชีวิน
ขอกราบกราน ศิลปิน ด้วยศรัทธา
๑๐ แม่ลำจวน ฝากผลงาน อย่างยิ่งใหญ่
มีหัวใจ ทองคำ อย่างหรรษา
ถึงสิ้นแม่ ลำจวน.เจตนา
จะสืบสาน แทนกัลยา ทุกนาที

 ด้วยจิตคารวะ ดั่งศิษย์คนหนึ่ง
  อ.สันติ อภัยราช ผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร
6  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราชเดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอที่พรานกระต่าย ตอนที่ ๘ ศึ เมื่อ: พฤศจิกายน 06, 2026, 11:25:54 am
ปลัดเสรี อภัยราชเดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอที่พรานกระต่าย ตอนที่ ๘ ศึกษาเขานางทอง

คืนนั้น ที่สำนักสงฆ์เขานางทอง
พ่อปลัดเสรี แม่เสงี่ยมพี่เสมา  พี่ติ๋ว พี่อิสระ กางมุ้งชิดด้านพระประธานในศาลาวัด แม่สวดมนตร์อยู่นาน พ่อนอนข้างขวา กอดปืนไว้ข้างกาย เด็กสามคนนอนกลาง แม่นอนข้างซ้าย  กว่าแม่จะหลับ เกือบสองยาม เสียงนกไพรเพรียกร้องก้องพนา เสียงกวางเก้ง หมูป่าสลับกันเมืองดั่งเพลงไพร
นายการ้อง นอนอีกมุมของศาลา ตำรวจสองคนนอนข้างบันได ลูกหาบ นอนอีกมุมหนึ่งของศาลา ดึกๆได้ยินเสียงเดินเบาๆ คล้ายๆย่อง พยายามหลับตา แสงเทียนหน้าพระประธาน ส่องเห็นร่างสูงใหญ่เดินเข้ามาพ่อเล่าว่าใจหาย ใจเต้นแรง ไม่รู้ว่าผีหรือคน สักครู่เหมือนสำรวจ แล้วเสียงฝีเท้าเงียบไป ทางกุฏิ หลวงพ่อ ใจดีสู้เสือ น่าจะเป็นหลวงพ่อ หลังจากนั้นหลับสนิท ไม่ได้ยินอะไรอีกเลย...
 เสียงไก่ป่าขันระงม แม่ตื่นเตรียมอาหาร แต่เด็กสามคนยังหลับสนิทไม่เดียงสา พ่อตื่นขึ้นแต่เช้าก่อนใครๆ ปลุกนายการ้อง และตำรวจ ทั้งสองนาย
ทุกคนหลับสบายตื่นด้วยความสดชื่น
 หลวงพ่อไปบินฑบาตกลับมาแต่เช้า  หลังจากฉันอาหารแล้ว
หลวงพ่อพูดว่า เมื่อคืนหลับกันสบายไหม อาตมา มาทำพิธี สวดคาถากันภัยให้ทุกคน ไม่มีเหตุร้ายมารบกวนดอก ทุกคนก้มกราบ พร้อมๆกัน อยากขึ้นเขานางทองไหมละไปดูความยิ่งใหญ่ของเขานางทองกัน ปลัดเสรี นายการ้อง อาตมาไปด้วยกัน สามคน ที่เหลืออยู่เตรียมตัวเดินทางต่อด้านล่างแล้วกัน
  อาตมาจะขึ้นไปทุกวันพระสิบห้าค่ำ ไปนมัสการพระบรมสารีริกธาตุบนยอดเขา ทางขึ้นลำบากหน่อย เราเดินตามเชือกและค่อยๆดึงตัวเองขึ้นไป สักสิบนาที ก็น่าจะถึง  อาตมาจะขั้นไปก่อน ปลัดเสรี กับนายการ้องตามมา ระวังนิหน่อย บนยอดเขาจะเป็นที่อาศัยของดงงูเห่า เขาจะเลื้อยลงเขา ตอนก่อนค่ำ จะกลับขึ้นมาบนเขาตอนเช้ามืด ตอนนี้เขาน่าจะซ่อนตัวในโพรงบนเขากันหมดแล้ว ไม่มีอันตรายแล้วอย่าไปกวนเขาแล้วกัน ตรงที่เราขึ้นนี้ ชาวบ้านและนักเลงขุดพระไม่ขึ้น พวกมันจะขึ้นด้านหน้า เพราะมันเกรงใจฉัน
   เล่าจบหลวงพ่อโหนเชือกเท้าย่ำบนหินที่มีไม้น้อยใหญ่ขึ้นอยู่ แต่เป็นทางให้ไต่ไปไม่ลำบากมากนัก ประมาณเหนื่อย ก็ถึงยอดเขานางทอง  เป็นไงเหนื่อยไหมหลวงพ่อหันมาถาม  ทุกคนยิ้ม ไม่เหนื่อยเท่าไรครับ ตอบพร้อมกัน
  บนยอดเขานางทอง ทิวทัศน์สวยมาก มองเห็นด้านล่าง งดงามมาก  หลวงพ่อพาไปดูเจดีย์ ซึ่งพังมาครึ่งหนึ่งใต้ฐานถูกเจาะทะลุถึงกันทั้ง สี่ด้าน ฝีมือพวกขุดพระ เจดีย์จะถล่มอยู่แล้ว หลวงพ่อนั่งลงยกมือกราบพระเจดีย์  พระยาลิไทนำพระบรมสารีริกธาตุมาประดิษฐานไว้ในเจดีย์องค์นี้ ไม่รู้ว่ายังอยู่ไหม เห็นสภาพเจดีย์แล้วอาตมาบอกไม่ถูก
ถัดไปอีกยอด ตรงนี้ ประดิษฐฐาน รอยพระพุทธบาทที่พระยาลิไทนำมา น่าจะไปอยู่ที่กรุงเทพ ใต้ฐานมีร่องรอยการขุดค้นของนักเลงพระ อุโมงค์นี้แหละที่เป็นแหล่งอาศัยของงู พ่อมองลงไปลึกสักสามเมตร ยังเห็นตัวลายๆนอนขดอยู่ก้นอุโมงค์ ขนลุกเลย
ถัดไปอีกยอด เป็นคล้ายวิหาร และมีบ่อน้ำอยู่ใกล้ๆ เขาเล่ากันว่าน่าเป็นที่อยู่ของนางทอง มเหสีของพระร่วง  พ่อจดบันทึกเรื่องราวโดยย่อๆไว้กันลืม สักสองโมงเช้า ลงจากเขานางทอง พอดีขบวนคาราวานพร้อม เดินทางต่อ หลวงพ่อล้วงไปในย่ามแล้วหยิบพระเครื่องมาแจกคนละองค์ เด็กๆก็ได้ด้วย เป็นกำแพงเม็ดขนุน สมัยนั้นไม่มีราคาค่างวดใดๆ
หลวงพ่อเดินมาส่งที่เกวียนพร้อมให้พร สวดมนตร์พึมพำ น้ำมนตร์กระเซ็นถูกพวกเราทุกคนขอให้ปลอดภัยถึงที่หมายพรานกระต่ายโดยไร้อุปสรรค ทุกคนก้มกราบและออกเดินทาง เย็นนี้เราจะถึงที่ว่าการอำเภอพรานกระต่ายกันแล้ว...
ตอนที่ ๙ เข้าเมืองโบราณบางพาน จะพบความลึกลับอะไรอีก เชิญติดตาม

ตอนนางทองมเหสีพระร่วงเจ้า
7  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราชเดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอที่พรานกระต่าย ตอน๗ ตอนนาง เมื่อ: พฤศจิกายน 06, 2026, 10:13:21 am
ปลัดเสรี อภัยราชเดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอที่พรานกระต่าย ตอน๗
ตอนนางทองมเหสีพระร่วงเจ้า
...ขบวนเกวียน ออกเดินทางจาก จระเข้ปูน เสียงล้อเกวียนบดกับหินดินดานตลอดทางเสียงดังวังเวงอย่างบอกไม่ถูก
ลมเย็นๆพัดประทะใบหน้าของนายการ้อง ๆสดุ้ง พร้อมพูดว่าเข้าเขตสำนักสงฆ์ เขานางทองแล้ว เย็นเยียบ ขณะผ่านป่ามาร้อนระอุ ในยามบ่าย เมื่อเข้าเขตเขานางทอง ป่าทั้งป่ากับเย็นขนลุกอย่างบอกไม่ถูก ผู้ใหญ่มองหน้ากันเลิ่กลั่ก เด็กๆหลับกันไม่รู้เรื่อง ปลัดเสรี ถามนายการ้องว่า เราจะพักแรมกันที่สำนักสงฆ์แห่งนี้หรือ ดูวังเวงน่ากลัวมาก นายการ้องตอบว่า ที่นี่ปลอดภัยที่สุด ในบริเวณนี้ ขบวนเกวียนไปหยุดใต้ร่มมะม่วงป่าขนาดยักษ์ ตำรวจและปลัดเสรีผูกม้ากับต้นไม้ใกล้ๆ สระใหญ่ ดูมันหายใจกันไม่โล่งอก ปล่อยวัวสี่ตัวออกจากแอก ไปกินน้ำที่ชายหนอง แล้วจูงมาผูกไว้ใกล้ๆศาลา นายการ้องขึ้นไปบนกฏิ ผมนายการ้องนำขบวนคาราวาน ปลัดเสรี และครอบครัว มาขออาศัยสักคืน ครับหลวงพ่อ
... ทุกคนมองไปที่ประตูกฏิ ชายร่างใหญ่ห่มผ้าเหลือง ผิวหนังที่มองเห็นนอกจีวร มีอักขระคาถาอาคมเต็มร่างท่าน
ไปหมด ท่าทางมีอำนาจ น่ากลัว อย่างบอกไม่ถูก สีหน้าแม้ยิ้มแย้ม แต่ก็ดูวิตกกังวล อย่างบอกไม่ถูก
นายการ้อง หรือ ขึ้นมาสิ คืนนี้นอนกันที่ศาลาหลังโน้น โอ้มากันหลายคน มีเด็กและผู้หญิงด้วย เสียงพระดังกังวาน ดูมีมนต์ขลังอย่างบอกไม่ถูก ท่านพูดต่อว่า เย็นนี้กินไก่ป่ากัน แล้วกัน พอเสียงท่านเบาลง นายการ้อง ก็แนะนำอาคันตุกะ แด่ภิกษุ ผู้นั้น
...ฉันมาอยู่ที่นี่มาเกือบสิบปี ตั้งแต่เกิดเหตุการณ์ที่กรุงเทพในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ฉันไม่เห็นด้วย ฉันจึงปลีกวิเวก มาอยู่สำนักสงฆ์แห่งนี้และฉันมาปลูกกุฎิที่นี่ ชาวบ้านมา  สร้างศาลาให้ นานโขทีเดียว ภาษาที่ท่านพูด เป็นภาษากรุงเทพชัดทีเดียวพ่อบอก เพราะพ่อไปอยู่กรุงเทพมาหลายปี
.. ไม่มีใครซักถามท่านต่อ นายการ้องบอกระหว่างล้อมวงกินข้าวเย็นว่าท่านเป็นข้าราชสำนักตำแหน่งใหญ่โต มีข้าราชการตำรวจทหารมากราบท่านเป็นประจำ โจรผู้ร้ายต่างเกรงใจในบารมีของท่าน จึงไม่มีเหตุร้ายที่สำนักสงฆ์เขานางทองแห่งนี้
  ... อาบน้ำกันที่ข้างสระ ก่อนนอน แม่เสงี่ยมถามนายการ้องว่า นางทอง มเหสีพระร่วงที่ จระเข้ปูน นั้นเกี่ยวข้องกับเขานางทองอย่างไร...
ดูนายการ้องมีความสุขมากแกเล่าว่า.....
ตำนานรักพระร่วงเจ้า ที่เขานางทอง
     ความรักอมตะของพระร่วงเจ้า กับนางทอง เป็นเรื่องที่เล่าขาน กันอย่างแพร่หลาย มีหลายตำนาน แต่ก็มีเนื้อหาที่คล้ายกัน แตกต่างกันไม่มากนัก ตำนานหนึ่งว่า
นางทองเป็นผู้หญิงสาวชาวบ้านเมืองบางพาน (บางตำนานว่าเป็นราชธิดาแห่งเมืองบางพาน) มีรูปโฉมที่งดงามมาก พญานาคราชหลงรักนาง จึงกลืนเข้าไปในท้องเพื่อนำไปเป็นชายา ในเมืองบาดาล พระร่วงเจ้าแห่งอาณาจักรสุโขทัยได้พบเห็นจึงได้เข้าช่วยโดยใช้อิทธิฤทธิ์ของตน ล้วงนางทองออกมาจากท้องของพญานาค เนื่องจากนางทองเป็นคนที่มีสิริโฉมงดงามจึงเป็นที่สบพระทัยของพระร่วง ต่อมาจึงได้อภิเษกเป็นพระมเหสี สร้างตำหนักให้พักอาศัยบนยอดเขานางทอง และยังได้นางคำ(นางพัน)หญิงชาวบ้านอีกคนหนึ่งเป็นพระสนมเอก สร้างตำหนักให้พักอาศัย บนเขานางคำ (นางพันก็เรียก)
 อยู่มาวันหนึ่งพระร่วงได้เสด็จกลับ กรุงสุโขทัย พระมเหสีทองซึ่งเป็นคนที่มีความมานะอดทนขยันหมั่นเพียรในการทอผ้าด้วยกี่ทอผ้า ได้ไปซักผ้าอ้อมที่สระน้ำซึ่งพระร่วงได้สร้างพระตำหนักแพหน้าพระราชวังในคลองใหญ่ไว้เป็นที่พักผ่อนพระอิริยาบทและซักผ้า ในวันนั้นขณะที่ซักผ้าอ้อมเสร็จและจะนำไปตาก (บริเวณที่ตากผ้าอ้อมนั้น ไม่มีต้นไม้ขึ้นเลย จะโล่งเตียนไปหมด เพราะ พระร่วงสาปไว้สำหรับตากผ้าอ้อม) ระหว่างที่ตากผ้าอ้อมพระมเหสีทองก็กลัวว่าผ้าอ้อมจะไม่แห้งจึงทรงอุทานขึ้นเป็นทำนองบทเพลงเก่าว่า "ตะวันเอยอย่ารีบจร นกเอยอย่ารีบนอน หักไม้ค้ำตะวันไว้ก่อน กลัวผ้าอ้อมเนื้ออ่อนจะไม่แห้ง  ปรากฏว่าตะวัน หรือดวงอาทิตย์ไม่ยอมเคลื่อน จนกระทั่งผ้าอ้อมแห้ง จึงได้โคจรต่อไป
 ที่ คลองใหญ่หน้าพระราชวังเมืองบางพานนั้น มีจระเข้ขนาดใหญ่อาศัยอยู่  จระเข้ยักษ์ หลงรักนางทองมาก ขณะนางทองอาบน้ำจึงขึ้นมาคาบพระมเหสีทองไป เพื่อเอาไปเป็นชายา แต่ขณะนั้นเป็นเวลาที่พระร่วงกลับจากสุโขทัยพอดี พอกลับมาพระร่วงไม่เห็นนางทองจึงถามพวกนก พวกกวาง ว่าพระมเหสีทองหายไปไหน พวกสัตว์ต่างๆ ก็บอกว่าพระมเหสีทองได้ถูกจระเข้คาบไปแล้ว พระร่วงได้ยินดังนั้นก็รีบตามไปทันที พระร่วงเดินทางไปทางไหนต้องการให้เป็นทางเดินก็ปรากฏเป็นทางเดิน ทางเกวียนตลอดทาง พระร่วงได้เดินทางผ่านนาป่าแดง คลองวัว และได้ขอน้ำกินแถวๆ หมู่บ้าน (หมู่บ้านนาป่าแดงปัจจุบัน) พระร่วงพูดว่า "ข้าหิวน้ำจังเลย ขอน้ำกินหน่อยได้ไหม" คนในหมู่บ้านไม่ให้กินจึงพูดว่า "น้ำข้าไม่มี" พระร่วงเป็นคนที่วาจาศักดิ์สิทธิ์  พระร่วงจึงพูดว่า "เออ อย่างนั้นพวกมึงก็ไม่ต้องมีน้ำกินตลอดไป" จนป่านนี้นาป่าแดงจึงไม่ค่อยมีน้ำกินน้ำใช้กัน ตามความเชื่อของคนในปัจจุบัน
           พระร่วงได้ตามจระเข้ที่คาบพระมเหสีทองทันที่คลองทองแดง บริเวณจระเข้ปูน ในปัจจุบัน จระเข้ยักษ์เห็นจวนตัวจระเข้จึงกลืนนางทองลงในท้อง  พระร่วงจึงสาปจระเข้ให้เป็นหินอยู่ตรงนั้นมาถึงทุกวันนี้ ประชาชนเรียกขานบ้านนี้ว่า บ้านจระเข้ปูน
....
โอ้น่าเศร้ามากสงสารนาง แม่เสงี่บมตั้งใจฟัง 
 พรุ่งนี้เช้าจะพาปลัดเสรีปีนเขานางทองกัน  เด็กๆจะได้นอนพัก ข้าจะพาไปดู ความมหัศจรรย์บนเขานางทอง...สายๆเราจะเดินทางบนถนนพระร่วง ไปเมืองบางพานกัน...
8  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราช เดินทางไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ชุมเสือร้าย ปี ๒๔๘๔ (ตอ เมื่อ: ตุลาคม 28, 2026, 10:52:04 am
ปลัดเสรี อภัยราช เดินทางไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ชุมเสือร้าย ปี ๒๔๘๔ (ตอนที่ ๖) ชุมทางจระเข้ปูน
ออกเดินทางจาก อุโมงค์ ๓๒ ปล่อง อย่างไม่เร่งรีบ  นายการ้องตระโกนบอกว่า ตะวันตรงหัว เราจะถึงจระเข้ปูนที่นี่เป็นชุมทาง สามแยก แยก๑เข้าหนองปลิง แยกหนึ่งไปกำแพงทางที่เรามา และเป้าหมายเราอีกแยกหนึ่ง ไปพรานกระต่าย ตรงจระเข้ปูนมีร้านค้า มีพ่อค้า แม่ค้าของป่า มาขายของกันที่นี่ ไม่น่ากลัวโจรผู้ร้าย ไม่กล้ามาปล้นแถวจระเข้ปูน เพราะมีผู้คนมาพักกินข้าวพร้อมกัน  ชาวบ้านเรียกว่า"ยั้งเลี้ยง" ที่จระเข้ปูน  มาแต่โบราณแล้ว
ขบวนคาราวานพ่อ อ้อยอิ่งในการเดินทาง กะให้ตะวันตรงหัวพอดี เมื่อถึงจระเข้ปูน พ่อเล่าว่า ศิลาแลง มีรูปร่างเหมือนจระเข้ ขนาด ยาวสามวา ลำตัวน่าจะเกือบวา มีหัว ขา ตัว หาง เหมือนจระเข้มาก อยู่กลางสามแยกพอดี หันหัวไปทางเมืองกำแพง เราพักกินข้าวกลางวันกัน บริเวณหางจระเข้  ปูเสื่อพักม้าพักเกวียน ล้อมวงกินข้าวกัน แม่เสงี่ยมแยกไปกินข้าวเหนียวกับปลาเกลือ สี่คน แม่พี่เสมา พี่ติ๋ว พี่อิสระ ใต้ต้นไม้ใกล้ๆกัน นายการ้อง พ่อ ตำรวจ ดวดกันอีก วง ส่วนลูกหาบ และคนขับเกวียนอีกเล่ม ไปกินข้าวริมสระใหญ่ๆ ใกล้ๆกัน อีกมุมสระ มีฉายฉกรรจ์ดื่มน้ำขาวกัน คุยเสียงดัง ร้านขายอาหารแห้งปลาเกลือ เนื้อย่าง มีสารพัดทั้งกวางเก้ง  ข้าวเหนียวก็มีขาย เมื่อกินนข้าวเสร็จ เกือบบ่ายโมง หลับคนละงีบ พ่อออกไปซื้อเนื้อกวางย่างไปฝากนายอำเภอ แม่ซื้อน้ำผึ้งป่าไปฝากคุณนาย เรารู้สึกปลอดภัย คล้ายกับโอเอซีส ในทะเลทรายเลยทีเดียว นายการ้องหัวหน้าคาราวานเล่าว่า
จระเข้ยักษ์ตัวนี้ ได้คาบนางทอง มเหสีของพระร่วง จาก    เขานางทอง เมืองบางพานมา
พระร่วงตามมาทัน บริเวณ นี้ จระเข้เห็นจวนตัว จึงกลืนนางทองลงท้องไป พระร่วงเจ้า พิโรธมาก จึงประกาศสาบสรรว่า "มึงกลืนเมียกูไป กูขอสาบให้มึงเป็นหินอยู่ตรงนี้ ใครไปมาจงผ่านทางนี้ และเหยียบย่ำตัวมึงไปชั่วกัปป์ชั่วกัลป์ "
จากนั้นจระเข้ยักษ์ก็กลายเป็นหินมาจนทุกวันนี้  เขาเชื่อกันว่าในท้องจระเข้ มีเครื่องประดับนางทองอยู่ จึงมีการเจาะลำตัวจระเข้ เป็นหลุมใหญ่ บางคนเล่าว่ามีแก้วแหวนเงินทอง.บางคนว่าไม่ได้อะไร ... เราจะเดินต่อไป อีกไม่เกินสามพักม้า ห้าโมงเย็น เราจะถึงเขานางทอง ที่นี่ศักดิ์สิทธิ์นัก โจรผู้ร้ายไม่กล้ามายุ่งวุ่นวาย บนเขานางทองมีเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุด้วย ไปถึงเขานางทองกินข้าวเย็นกัน ข้าจะเล่าให้ฟัง..
9  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / วันอาทิตย์ที่ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๙ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พร เมื่อ: ตุลาคม 26, 2026, 04:58:42 pm
วันอาทิตย์ที่ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๙
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเพลิงศพ นางโสภิต อินทร์แนม ท.ช., ท.ม. ข้าราชการบำนาญ สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ณ ฌาปนสถานเทศบาลเมืองกำแพงเพชร ตำบลในเมือง อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร
เวลา ๑๓.๐๐ น.  เชิญหีบศพขึ้นรถยนต์จากศาลาอินทโชติประชารังสรรค์ วัดบาง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองกำแพงเพชร ไปยังฌาปนสถานเทศบาลเมืองกำแพงเพชร หยุดรถเชิญหีบศพเวียนเมรุ แล้วเชิญขึ้นตั้งบนจิตกาธาน
เวลา ๑๖.๐๐ น.  พระราชทานเพลิง
โดยได้รับความเมตตาจากพระครูวิเชียรคุณโชติ เจ้าคณะตำบลในเมือง-สระแก้ว เขต ๑ เจ้าอาวาสวัดบาง เป็นประธานสงฆ์ นายอำนวย อภิชาตตรากูล ข้าราชการบำนาญ ผู้อำนวยการสำนักงาน สกสค. จังหวัดกำแพงเพชร เป็นประธานในพิธีพระราชทานเพลิงศพ นายเทวัญ หุตะเสวี อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดกำแพงเพชร นายอภินันท์ มุสิกะพงษ์ วัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร นายสมานชัย สุทา ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร นายสันติ อภัยราช ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้บริหารการศึกษา ข้าราชการ เครือญาติ ลูกศิษย์ และประชาชน ร่วมในพิธี
ในการนี้ วัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร มอบหมายให้ นายพงษ์ศักดิ์ ศรีบุรี นักวิชาการวัฒนธรรม (หัวหน้าชุด) พร้อมด้วย พนักงานราชการ เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานพิธี และพนักงานขับรถ กลุ่มพิธีการศพที่ได้รับพระราชทาน สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร ปฏิบัติหน้าที่หมายรับสั่งที่ ๑๖๐๐๑ ลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๙ ในพิธีพระราชทานเพลิงศพ (หีบทองลายสลัก)
ผลการปฏิบัติงานเป็นไปด้วยความเรียบร้อย และสมพระเกียรติ

ติดต่อสอบถามเรื่องการขอพระราชทานเกี่ยวกับพิธีการศพได้ที่
ห้องงานประสานขอพระราชทานเพลิง ศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชร ชั้น ๑
ทุกวัน ไม่เว้นวันหยุดราชการ ตั้งแต่เวลา ๐๘.๓๐ - ๑๖.๓๐ น.
โทร. ๐๘-๘๑๕๕-๕๐๕๕ หรือ Line “พิธีการศพ กำแพงเพชร” ที่ลิงก์ https://line.me/R/ti/p/@169vwjzk
#ไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆทั้งสิ้น

ติดตามภารกิจของกลุ่มพิธีการศพที่ได้รับพระราชทานจังหวัดกำแพงเพชรได้ที่
https://www.facebook.com/FuneralCeremonyKPP
10  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ปลัดเสรี อภัยราช เดินทางไปรับตำแหน่ง ปลัดอำเภอที่อำเภอพรานกระต่าย ดงแห่งเสือร้าย เมื่อ: ตุลาคม 20, 2026, 06:07:43 pm
ปลัดเสรี อภัยราช เดินทางไปรับตำแหน่ง ปลัดอำเภอที่อำเภอพรานกระต่าย ดงแห่งเสือร้าย (ตอนที่ ๕) ตอน ที่ชุมนุมเสือร้าย อุโมงค์ ๓๒ ปล่อง
 เมื่อออกเดินจากเมืองพลับพลา การเดินทางไปอย่างช้าๆ ม้าย่างเหยาะตามจังหวะหัวใจที่เต้นแรงของทุกคน ไม่เว้นแม้แต่ ขาใหญ่ แห่งเส้นทางพรานกระต่าย คือ นายการ้อง เจ้าของคาราวาน ก็อดตื่นเต้นไม่ได้เพราะผู้ร่วมทางมิใช่มีเฉพาะบุรุษ อย่างพ่อ หรือนายตำรวจ แต่มีแม่ เสงี่ยม ผู้หญิงบอบบาง อายุไม่ถึง๒๕ หน้าตาสะสวยผิวพรรณ ขาวผ่อง แม้จะปิดหน้าตามิดชิดด้วยผ้าขาวม้าของพ่อ ก็ยังเดาได้จากรูปร่างที่งดงามบอบบาง เด็กอีกสามคน อายุ สิบขวบนิดๆคือพี่เสมา อภัยราช พี่ติ๋ว อายุ๒ขวบ และพี่อิสระ เพิ่งนั่งได้ และลูกหาบอีกสองคน การมีเด็กและผู้หญิงมาด้วย ย่อมไม่สะดวกในการเดินทาง ถ้ามาเฉพาะผู้ชายด้วยกัน ป่านนี้ น่าจะถึงเขานางทองแล้ว นายการ้องครุ่นคิด แต่เมื่อรับปากเจ้าเมืองแล้ว ต้องพาปลัดเสรี และครอบครัว ไปถึงบ้านพักปลัดอำเภอโดยปลอดภัยให้ได้ หนทางเริ่มขรุขระมากขึ้น พื้นดินทางเกวียน ไม่มีฝุ่น เพราะเป็นพื้นศิลาแลง ขณะที่ขับเกวียนหลบก้อนศิลาแลง ที่วางไว้ไม่เป็นระเบียบ เหมือนมีคนจงใจให้เดินทางให้ช้าลง นายการ้อง พูดเบาๆว่า พวกเราเห็นควันจากอุโมงค์ ๓๒ ปล่องไหม ด้านขวามือของเรา เขาเล่ากันมาว่า แต่เดิม สมัยสุโขทัย เมื่อเกิดสงคราม ใหญ่ ขุนนาง เศรษฐี และประชาชน จะหลบมาอยู่ในอุโมงค์ลึกลับแห่งนี้ ในอุโมงค์
เนื้อที่ ประมาณสองไร่ ข้างในเป็นห้องโถง สามารถเดินถึงกันได้หมด และมี หลุมที่สำหรับหายใจ รวม ๓๒ ปล่อง  ภายในมีเครื่องใช้ที่จำเป็นทุกอย่างเป็นสถานที่ลึกลับจะไม่มีใครหาพบ นอกจากคนที่คุ้นเคยเท่านั้น คนที่มาอาศัยจึงสามารถอยุ่ได้หลายเดือน โดยไม่ต้องออกไปไหน
   แต่ในขณะนี้ อุโมงค์ ๓๒ ปล่อง กลายเป็นที่อยู่่ของชุมโจรที่เจ้าหน้าที่ไม่สามารถตามมาจับกุมได้ เพราะเขาทั้งหลายได้อาศัยอุโมงค์ ๓๒ ปล่องนี้หลบหนี ทางการ ที่ส่งตำรวจทหารมาปราบ ก็ไม่กล้าลงไป ในอุโมงค์ที่ลึกลับแห่งนี้ เราจะผ่านไปอย่างเงียบที่สุด ไม่ให้พวกเขาขึ้นมา ไม่ให้เขารู้สึกว่าเรามารังควานเขา หรือมาจับกุมเขา นายการ้องพูดเสียงเบาที่สุด เห็นควันไฟไหม ที่ออกมาจากหลุมโน้น แสดงว่าวันนี้พวกเขาอยู่ในนี้  ไม่ทันขาดคำ เห็นผู้คน ทั้งชายหญิง และเด็ก ออกมาจากอุโมงค์ เดินตรงมาทางเรา เสียงห้าวๆดังก้องป่า อ้าวนายการ้องหรอกหรือ จะไปพรานกระต่ายหรือ
ไปนอนค้างที่วัดเขานางทองจะปลอดภัยที่สุด มีพระจำพรรษาอยู่ ๒รูป คาถาอาคมแก่กล้า เป็นพระอาจารย์ของพี่เอง  ขอบน้ำใจ พี่ครับ กำลังจะไปไหนกัน ครับ ข้าจะไปอาบน้ำ กับเด็กๆที่สระมรกต ใกล้ๆที่เห็นนี่แหละ จะพักที่อุโมงค์นี้ สักสี่ห้าวัน แล้วจะกลับพรานกระต่าย เด็กๆไม่สบาย กัน ไปถีงพรานกระต่าย ช่วยบอกแม่พี่ด้วยนะ  จ้ะพี่      พ่อบอกโล่งอก โจรเหล่านี้ เขามิได้เป็นโจรผู้ร้ายโดยกมลสันดาน แต่เขาอาจถูกกดดันหรือรังแก เขาจึงต้องมาเป็นโจร  ผ่านอุโมงค์ ๓๒ ปล่อง ขุมกำลังของ โจรผู้ร้ายอย่างปลอดภัย ขบวนเกวียนของปลัดเสรี มุ่งหน้าไปต่อ นายการ้องบอกว่า ตะวันตรงหัว เราจะไปพักที่จระเข้ปูน ทางสามแยก ที่มีผู้คนเดินทาง มาพักกินข้าวกลางวันที่นี่กันหลายขบวน Sien minder


11  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / ครูลำยง บ่อน้อย ครูประจำชั้น มศ.๑ ปีพศ.๒๕๐๔ ที่โรงเรียนกำแพงเพชร วัชราษฎร์วิทยาล เมื่อ: ตุลาคม 07, 2026, 04:39:51 pm
                   แด่ครูลำยง บ่อน้อย ครูประจำชั้น มศ.๑ ปีพศ.๒๕๐๔ ที่โรงเรียนกำแพงเพชร "วัชราษฎร์วิทยาลัย"

                    ครูหนุ่มน้อย รูปงาม  แสนเรียบร้อย      สง่าราว  เพชรพลอย   แสนมีค่า
                สอนภาษาอังกฤษ ฟุตฟิต  เจรจา            นักเรียนพา กันรัก สมัครใจ
                  
                  ครูลำยง บ่อน้อย คอยฟูมฟัก              มีหัวใจ จงรัก เป็นครูใหม่
                 สอนนักเรียน ทะโมน อย่างห่วงใย         ครูจะไม่ ลำบาก ยากเพราะเรา
                  
                    เด็กนักเรียน  ชายล้วน กวนกวนสิ้น      ครูยังยิน สอนสั่ง ไม่ให้เขลา
                  ภรรยาคือครูทัศนีย์ ราวผู้เยาว์               สอนภาษาไทย พวกเรา ท่านลือนาม

                    พวกเรารัก ครูลำยง มั่นคงเสมอ          รักเลิศเลอ จนจบ มอศอสาม
                  ต่างแยกย้าย ไปเรียนต่อ พยายาม         ได้ยินนามเป็นครูใหญ่ หลายโรงเรียน

                     เมื่อเกษียณแล้ว  คุณครู อยู่พระนคร   ไม่ได้กลับ กำแพงบวร  แหล่งขีดเขียน
                 เมื่อทราบข่าว อีกครา ได้เยี่ยมเยียน        คุณครูเพียร ผ่านมา ให้อาวรณ์
  
                      ครูเดินทาง ผ่านไป ในโลกหน้า        ถึงเวลา พรหมกำหนด อนุสรณ์
                   สู่สรวงสวรรค์ เสวยสุข โลกบวร           ทุกคำสอน ฝังฤทัย ใจภักดี

                                                                 สันติ อภัยราช
                                                      ลูกศิษย์ มศ.๑ ถึงมศ.๓  (๒๕๐๔ ถึง ๒๕๐๖)

                
                    
12  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / สุดอาลัย! “ต้นสักทรงปลูก รัชกาลที่ 9” คู่เมืองกำแพงเพชรกว่า 59 ปี โค่นล้มหลังพาย เมื่อ: ตุลาคม 06, 2026, 01:28:17 pm
สุดอาลัย! “ต้นสักทรงปลูก รัชกาลที่ 9” คู่เมืองกำแพงเพชรกว่า 59 ปี โค่นล้มหลังพายุฝนกระหน่ำ
ต้นสักทรงปลูก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ หน้าศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชรหลังเก่า ล้มลงหลังเกิดลมฝนกระโชกแรงเมื่อคืนวันที่ 5 ตุลาคม 2569 สร้างความอาลัยแก่ผู้พบเห็น เนื่องจากเป็นต้นไม้ประวัติศาสตร์ที่อยู่คู่เมืองกำแพงเพชรมายาวนานกว่า 59 ปี
ต้นสักทรงปลูกดังกล่าว ตั้งอยู่บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชรหลังเก่า ปัจจุบันเป็นที่ว่าการอำเภอเมืองกำแพงเพชร ตำบลในเมือง อำเภอเมืองกำแพงเพชร เป็นต้นไม้สำคัญทางประวัติศาสตร์และเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวกำแพงเพชรมาอย่างยาวนาน
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2510 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (พระราชอิสริยยศในขณะนั้น) เสด็จพระราชดำเนินเยือนจังหวัดกำแพงเพชร เพื่อทรงบำเพ็ญพระราชกุศลและประกอบพระราชพิธีบวงสรวงสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ณ บริเวณเมืองโบราณ ก่อนจะทรงปลูกต้นสักไว้เป็นราชอนุสรณ์ พระองค์ละ 1 ต้น บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชร
ต้นสักทั้งสองต้นจึงมีความหมายอย่างยิ่งต่อจังหวัดกำแพงเพชร เปรียบเสมือนสัญลักษณ์แห่งพระมหากรุณาธิคุณ และเป็นมรดกทางประวัติศาสตร์ที่ชาวเมืองร่วมกันหวงแหนสืบมา
อย่างไรก็ตาม หลังเกิดเหตุลมฝนกระโชกแรงเมื่อคืนวันที่ 5 ตุลาคม 2569 เมื่อรุ่งเช้าพบว่าต้นสักทรงปลูกของในหลวงรัชกาลที่ 9 ได้ล้มลง จากการตรวจสอบเบื้องต้นพบว่า บริเวณโคนต้นมีการแยกออกเป็นสองส่วน ขณะที่แกนกลางลำต้นผุพังตามกาลเวลา แม้ก่อนหน้านี้จะมีการดูแลรักษาและติดตั้งเหล็กค้ำยันเพื่อช่วยพยุงลำต้นแล้ว แต่ก็ไม่สามารถต้านทานน้ำหนักของต้นไม้ ประกอบกับแรงลมที่เกิดขึ้นได้
เหตุการณ์ครั้งนี้นับเป็นความสูญเสียทางจิตใจและประวัติศาสตร์ของชาวกำแพงเพชร เนื่องจากต้นสักทรงปลูกไม่ได้เป็นเพียงต้นไม้ทั่วไป แต่เป็นหลักฐานแห่งความทรงจำจากการเสด็จพระราชดำเนินของทั้งสองพระองค์ ซึ่งอยู่คู่บ้านคู่เมืองมายาวนานกว่า 59 ปี
สำหรับแนวทางดำเนินการหลังจากนี้ จำเป็นต้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันพิจารณาอย่างรอบคอบ ทั้งการตรวจสอบสภาพต้นไม้และระบบราก การจัดเก็บรักษาเนื้อไม้ให้เหมาะสมตามหลักวิชาการ ตลอดจนการพิจารณาแนวทางอนุรักษ์หรือปลูกทดแทน เพื่อรักษาคุณค่าทางประวัติศาสตร์และสืบสานความทรงจำอันทรงคุณค่าให้คงอยู่กับจังหวัดกำแพงเพชรต่อไป
ทั้งนี้ แนวทางการจัดการเนื้อไม้และการปลูกทดแทนยังต้องรอการพิจารณาจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ โดยควรประสานผู้เชี่ยวชาญด้านรุกขกรรมและหน่วยงานด้านประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างเหมาะสมและสมพระเกียรติ
แม้ต้นสักทรงปลูกจะล้มลงตามกาลเวลา แต่คุณค่าทางประวัติศาสตร์และความทรงจำแห่งพระมหากรุณาธิคุณ จะยังคงอยู่ในหัวใจของชาวกำแพงเพชรสืบไป
พิพัฒน์ จงมีความสุข รายงาน
วันที่ 6 ตุลาคม 2569
13  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / เกษียณ เกษม หรรษา โรงพยาบาลกำแพงเพชร ปี ๒๕๖๙ เมื่อ: ตุลาคม 05, 2026, 09:12:09 am
เกษียณ เกษม หรรษา โรงพยาบาลกำแพงเพชร ปี ๒๕๖๙
    
    ถึงเวลา จำจาก พรากงานรัก            โรงพยาบาล กำแพงเพชรจัก ได้หวลหา
 ทั้งสามกลุ่ม เกษียณจาก อาลัยลา         พ้นจากหน้าที่แสนรัก ประจักษ์ใจ
 
  งานบริการ ปฐมภูมิ อันดับหนึ่ง           ผู้ที่ซึ่ง  มาพบ แสนสดใส
เป็นด่านแรก ต้องดูแล เต็มฤทัย             ประชาชน ห่างไกล ได้พบกัน
    
   งานการพยาบาล ผู้หาญกล้า             เป็นนางฟ้า ประชาชน ร่วมรังสรรค์
งานช่วยเหลือดูแล ประสานกัน              ผู้ช่วยพยาบาล จำนรรจ์ ไพเราะจริง

   งานฝ่ายอำนวยการ บริหาร                ดูแลการ สนับสนุน ในทุกสิ่ง
ช่วยขับเคลื่อน  การงาน ไม่ประวิง           ไม่เกรงกริ่ง สิ่งใด เต็มใจดี

    รายนามผู้ที่ เกษียณ ปีหกเก้า            โฉมเฉลา ยังงดงาม ตามวิถี
  ธนกาญจน์ คงรัตน์ เจิดวจี                  นพวรรณ ศรีงาม นามระบือ
    
    วรรณา ศรีโพธิ์ ช่างโก้แสน                น้ำทิพย์ อรชรแน่น ชนนับถือ
  มณทิพย์ ประหยัดทรัพย์  คนเลื่องลือ   ฤดีสรวง ปทุมทองคือ คนใจงาม
  
    อรอุมา นันทมิตร ประสิทธิ์เวช             สิรินาท ทองอร่ามเนตร น่าเกรงขาม
  หทัยรัตน์ มากะ สวยทุกยาม                 เจริญ สีเขียวนาม ที่คุ้นเคย
    
     ดารุณีมากสุวรรณ ความสะอาดห้องผ่าตัด           ทุกท่านจัด งานสัมฤทธิ์ ไม่เมินเฉย
   ขอต้อนรับ เข้าสู่ ชมรมเลย                  ได้เปิดเผย งานสัมพันธ์ ด้วยกันมา

    คุณฉลวย เพ็งคำ เทคนิคชาญ            นันทนา ตระกูลเจริญพงศ์หาญ แสนหรรษา
    ธนิดา กุลฤดี กัมปนาท ธุระมา             อรอนงค์ วาอุทัศน์เจรจา ชาญบัญชี

     คุณสุภา ประสงค์พลัน งานช่วยเหลือ     ถาวร ศิริชัย เอื้อเฟื้อ ในศักดิ์ศรี
     คุณสุวิทย์ คำเมฆ ซ่อมเครื่องมือแพทย์ดี   สินธิชัย แสงโชติ ชีวี วิศวกรชาญ

     คุณวิเขียร ชัยหา ผู้ช่วยไข้                 ประภา ร่างวิจิตร ร่วมใจมาประสาน
     คุณสงวน พุ่มพวง ช่วยคนไข้บริการ        ชาลี ร่างวิจิตร พนักงานชาญเรื่องเปลพลัน

      คุณลำยอง ญาณรังสี เป็นที่รัก           อัมพร สุ่มทรัพย์ประจักษ์ แสนขยัน
     วาสนา ยอดสุทธิ ดูแลพลัน               ลำเจียก ซาลุน นั้น  ดูแลดี
      
       ธัญวรัตน์ จันทร์พานิชย์ เยี่ยมเรื่องบัตร  ทุกคนถนัด เรื่องของตน ดลวิถึ
      ต้อนรับสู่ ชมรม ทุกชีวี                     หมดหน้าที่ เหลือแต่รัก ประจักษ์ใจ    

       ที่ลาออก ก่อนเกษียณ มีสามท่าน        สมาพร ทาบ้านฆ้อง นักวิทย์ใหญ่
       คุณสมบัติ ประเสริฐแก้ว ดูแลใจ           ตรีวลี เหมะธุรินทร์วิไล ช่างเย็บผ้า

        ทั้งสามสิบกว่าท่าน เบิกบานจิต              วางชีวิต ที่ยิ่งใหญ่  ให้หรรษา
        ต่อแต่นี้ ร่วมชมรม พัฒนา                  วางเข็มฉีดยา วางหัวใจ ในวันดี

         ขอจงมี ความสุข ในทุกท่าน               รักการงาน รักเพื่อนพรรค รักศักดิ์ศรี
       มีชีวิต วัฒนา ทุกนาที                        มีชีวี อยู่เพื่อรัก  ประจักษ์เอย


                                                        สันติ อภัยราช
                                        ผุู้ทรงคุณวุฒิทางด้านวัฒนธรรมจังหวัดกำแพงเพชร
                                                         ๕ ตุลาคม ๒๕๖๙
                                  
        
  
                  
14  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / แด่คุณแม่สมัคร ประสงค์ทัน แม่ผู้ประเสริฐที่สุด เมื่อ: กันยายน 26, 2026, 10:04:58 pm
แด่คุณแม่สมัคร ประสงค์ทัน แม่ผู้ประเสริฐที่สุด

                 ร่มโพธิ์ใหญ่ ล้มลงแล้ว แก้วตาลูก   ความพันผูก รักล้น พ้นสมัย
              แม่สมัคร ประสงค์ทัน ครรลาไล        แม่จากไป ไม่กลับมา ให้อาวรณ์
                 เกือบร้อยปี มีอายุ ยืนที่สุด           ไม่อาจฉุด ธรรมชาติ อนุุสรณ์
               แม่จากไป ฟ้ามืดมิด ชีวิตจร            ลูกขอพร พระพรหมให้ ไม่วางวาย
                 ฝนตกหนัก กระหน่ำ ซ้ำพายุ         โพธิ์บรรลุ  สรวงสวรรค์ ฤทัยหาย
                ล้มลงฟาด  ปฐพี ใจละลาย            ห่วงใจกาย แม่มาพราก จากลูกพลัน
                  เคยใกล้ชิด รับใช้ ดูแลแม่            ทุกวันแผ่ ความรัก จากตัวฉัน
                 ลูกลูกรัก ตอบแทนแม่ นิจนิรันดร์      ทุกวารวัน ลูกชิดใกล้ ใส่ใจจริง
                   แม่อาทร ทุกคน ที่พบเห็น           แม่เหมือนเป็น แม่ทุกคน ในทุกสิ่ง
                 ผู้คนรัก แม่สมัคร จากใจจริง            มิเกรงกริ่ง ลูกของแม่ อย่างแน่ใจ
                   ลูก หลาน เหลนโหลน ร่วมรักแม่   เสียสละเผื่อแผ่  อย่างแจ่มใส
                 ทุกยามเช้า แม่ใส่บาตร ทุกวันไป      ในฤทัย มีแต่รัก ประจักษ์ตน
                    แม่สั่งสอน ให้ซื่อสัตย์ สุจริต         มีความคิด เสียสละ ไม่หวังผล
                 มีน้ำใจ เอื้ออารี ต่อทุกคน               ใครได้ยล แม่ต้องรัก และภักดี
                    แม่ให้ความอบอุ่น ต่อลูกหลาน       ลูกจะสาน คำสอน เป็นศักดิ์ศรี
                  ด้วยความรัก ความอาลัย เหลือชีวี      ทุกนาที จะรักแม่ แผ่คุณงาม
                    เกือบร้อยปี แม่อยู่ คู่กับโลก           ความวิโยค จากแม่ เคยเกรงขาม
                  ความชรา ครอบงำ แม่จำตาม           เหลือแต่นาม ความดี มีคู่ใจ
                    เมื่อโพธิ์ล้ม ล่มสลาย หายจากโลก   แสนวิโยค ศรัทธา ลูกโหยไห้
                  สู่สวรรค์ สถิตฟ้า จากลาไกล            ทุกฤทัย ยังรักแม่ แน่นอนเอย


                                                               สันติ อภัยราช
15  หมวดหมู่ทั่วไป / จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร / กระทรวงวัฒนธรรม แถลงกรณีภาพถ่ายประวัติศาสตร์ไทยถูกนำไปใช้อ้างอิงในเวทีการประกวด เมื่อ: กันยายน 21, 2026, 01:53:36 pm
กระทรวงวัฒนธรรม แถลงกรณีภาพถ่ายประวัติศาสตร์ไทยถูกนำไปใช้อ้างอิงในเวทีการประกวด Miss Universe Cambodia 2026

วันที่ 21 กันยายน 2569 เวลา 10.00 น. นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม แถลงข่าวกรณีภาพถ่ายประวัติศาสตร์ไทยถูกนำไปใช้อ้างอิงในเวทีการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 โดยมี นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม พร้อมด้วย คณะผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม ผู้บริหารกรมศิลปากร ผู้บริหารกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ร่วมในการแถลงข่าว ณ หอประชุมสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร

“จากกรณีที่มีรายงานปรากฏโดยทั่วไปทั้งในสื่อกัมพูชา และสื่อไทยว่า ผู้จัดงานเวทีประกวดมิสยูนิเวิร์ส กัมพูชานำเสนอ VTR ส่วนหนึ่ง เกี่ยวกับวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา โดยเป็นที่ปรากฏชัดว่า มีการใช้ภาพอันมีแหล่งที่มาเป็นของไทยด้วยนั้น
 
กระทรวงวัฒนธรรม เห็นว่าการกระทำดังกล่าว ไม่อาจกล่าวได้เลยว่า เป็นความรู้เท่าไม่ถึงการณ์​ แต่กลับเป็นการบ่งชี้ว่า ผู้จัดทำ VTR ดังกล่าว มีเจตนากล่าวอ้าง เหมารวม และโน้มน้าวให้สาธารณชนเชื่อว่า เป็นการแต่งกายของ (ราชสำนัก) กัมพูชา โดยแท้จริง
 
ซึ่งในเรื่องนี้ กระทรวงวัฒนธรรม ที่กำกับดูแล กรมศิลปากร และสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ขอเรียกร้องให้เวทีประกวดมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา ยุติการกระทำและการเผยแพร่ข้อมูลอันบิดเบือน และขอให้ใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งยวดในการอ้างอิงข้อมูลแหล่งที่มาของภาพถ่าย เนื่องจากภาพดังกล่าวเป็นภาพสตรีชาวกำแพงเพชร ที่ถ่ายเมื่อปี พ.ศ. 2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับการบันทึกในหอพระสมุดวชิรญาณ” หรือ The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection และได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World International Register) โดยองค์การยูเนสโก ในปี ค.ศ. 2017 หรือ พ.ศ. 2560 โดยในภาพต้นฉบับฟิล์มกระจกที่เก็บรักษาอยู่ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติจะมีตรากรมศิลปากรเป็นลายน้ำประทับอยู่ แต่ภาพที่เวทีกองประกวดนำไปใช้มีการตัดเอาตรากรมศิลปากรที่เป็นลายน้ำออก และไม่มีการอ้างอิงแหล่งที่มาแต่อย่างใด

ดังนั้น จากกรณีที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมศิลปากรซึ่งเป็นเจ้าของข้อมูลดังกล่าว จะทำหนังสือทักท้วงไปยังกองประกวดมิสยูนิเวิร์สของประเทศกัมพูชา และหากยังไม่ยุติการดำเนินการกระทรวงวัฒนธรรมจะยกระดับดำเนินการต่อไป โดยกระทรวงวัฒนธรรมขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาดำเนินการมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องของไทยดำเนินการตามกฎหมายต่อไปด้วย

สำหรับการดำเนินการที่ผ่านมากระทรวงวัฒนธรรมได้ดำเนินการเผยแพร่องค์ความรู้อย่างต่อเนื่องทั้งในและต่างประเทศ โดยเฉพาะการจัดแสดงชุดไทยพระราชนิยมในต่างประเทศ ที่กรุงเฮก ประเทศเนเธอแลนด์ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และถัดไปที่ประเทศฝรั่งเศส โดยจัดให้มีการให้ความรู้เรื่องชุดไทยโบราณที่เป็นรากฐานของชุดไทยพระราชนิยมด้วย ซึ่งการเผยแพร่องค์ความรู้ดังกล่าวเป็นการสร้างการรับรู้ที่มีมูลค่าสูงมาก เป็นการใช้การทูตเชิงวัฒนธรรม นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมยังประสานความร่วมมือกับสถานทูตไทยในต่างประเทศเพื่อเผยแพร่ชุดไทยในงานสำคัญต่าง ๆ เช่น เมื่อวันที่ 19 – 20 กันยายน ที่ผ่านมา มีการจัดงาน Thailand Grand Festival 2026 ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย มีคุณแอฟ ทักษอร ไปเดินแบบชุดไทยพระราชนิยมด้วย หรือการนำโบราณวัตถุไทยไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติเกาหลีใต้ ซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก ก็มีการนำชุดไทยไปจัดแสดงด้วย

ดิฉันในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรมทุกท่าน ขอเรียนว่า กระทรวงวัฒนธรรมใช้ทุกเวทีในการสื่อสารเรื่องชุดไทย และไม่ได้นิ่งนอนใจแต่อย่างใด กระทรวงวัฒนธรรมจะใช้วัฒนธรรมเป็นพื้นที่สร้างความเข้าใจ ไม่ใช่สร้างความขัดแย้ง แต่หากมีการละเมิดเราไม่ปล่อยผ่าน และจะดำเนินการขั้นเด็ดขาด ดิฉันขอขอบคุณประชาชนคนไทยทุกคนที่แสดงความหวงแหนชุดไทยอันเป็นมรดกของชาติ ดิฉันและกระทรวงวัฒนธรรมก็มีความรักและความหวงแหนไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าท่านใด

กระทรวงวัฒนธรรมขอยืนยันว่าจะดำเนินการเรื่องนี้อย่างจริงจัง และจะไม่ปล่อยผ่าน และขอขอบคุณประเทศเพื่อนบ้านที่ให้ความสนใจเผยแพร่ชุดไทยอย่างสม่ำเสมอ แต่ก็ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาอย่างครบถ้วนและถูกต้องด้วย ทั้งนี้ ในการดำเนินการใด ๆ กระทรวงวัฒนธรรมจะกระทำโดยความสุขุมและรอบคอบ เพื่อให้การขึ้นทะเบียนชุดไทยพระราชนิยมช่วงเดือนธันวาคม เป็นไปอย่างราบรื่น“

PRESS STATEMENT
H.E. Ms. Sabeeda Thaised
Minister of Culture

Subject: Historical Photograph and Costume Presentation at Miss Universe Cambodia 2026

Following reports carried by both Cambodian and Thai media regarding a video presentation (VTR) featured at the Miss Universe Cambodia 2026 pageant, which presented aspects of Cambodian dress culture and visibly included an image originating from Thailand, the Ministry of Culture has issued the following statement:

The Ministry of Culture considers that the use of the image in question cannot simply be attributed to a lack of awareness or inadvertent error. Rather, it indicates that the producers of the VTR intended to make a claim, generalize the historical context, and lead the public to believe that the attire depicted was genuinely associated with the Cambodian royal court.

In this regard, the Ministry of Culture, which oversees the Fine Arts Department and the National Archives of Thailand, calls on the Miss Universe Cambodia pageant organizers to cease the dissemination of misleading information and urges them to exercise the utmost caution when citing the sources of historical photographs.

The photograph in question is the image known as “Siamese Woman of Kamphaeng Phet”, taken in 1906 during the reign of His Majesty King Chulalongkorn. The photograph is preserved as part of The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection, which was inscribed on the UNESCO Memory of the World International Register in 2017.
                                                                   The original glass-plate negative preserved at the National Archives bears the Fine Arts Department’s watermark. However, the version used by the pageant organizers appears to have had the Fine Arts Department watermark removed, and no source attribution was provided.

In response to this incident, the Ministry of Culture, through the Fine Arts Department as the custodian of the relevant information, will formally submit a letter of protest to the organizers of the Miss Universe Cambodia pageant. Should the dissemination and use of the material in question continue, the Ministry will consider escalating the matter and taking further action by assigning the relevant Thai authorities to pursue appropriate legal measures.

With regard to its ongoing efforts, the Ministry of Culture has continuously promoted and disseminated knowledge of Thai cultural heritage both domestically and internationally. In particular, the Ministry has organized exhibitions showcasing Thai National Dress overseas, including in Hague, Netherlands, and Tokyo, Japan, with a forthcoming presentation in France.

These exhibitions also provide educational information on traditional Thai attire that forms the historical foundation of Thai National Dress. Such dissemination of cultural knowledge plays an important role in fostering international understanding and represents a significant form of cultural diplomacy.

The Ministry of Culture has also worked closely with Thai embassies overseas to promote Thai dress at major cultural events. For example,
on September 19–20, the Thailand Grand Festival 2026 was held in Sydney, Australia, where actress “Aff Taksaorn” participated in a fashion presentation featuring Thai National Dress.                                                                               

Similarly, when Thai antiquities were exhibited at the National Museum of Korea, one of the world's largest national museums, Thai traditional dress was also included as part of the cultural presentation.

As Minister of Culture, together with the Ministry's executive leadership, I would like to emphasize that the Ministry of Culture uses every available platform to communicate and promote knowledge about Thai traditional dress and has never been indifferent to the preservation of Thailand's cultural heritage.

The Ministry will use culture as a platform to foster mutual understanding, rather than to create conflict. However, where there is an infringement or misuse of Thai cultural heritage, we will not simply let the matter pass, and we will take firm and decisive action as appropriate.

I would like to thank all Thai citizens who have expressed their appreciation for and concern over Thai National dress, which is an important part of our national heritage. I, together with the Ministry of Culture, share that same commitment to protecting and preserving this heritage.

The Ministry of Culture reaffirms that it will address this matter seriously and will not disregard the issue. At the same time, we appreciate our neighboring countries' continued interest in promoting Thai National dress. However, we respectfully ask that all such use and dissemination be accompanied by complete and accurate attribution of the relevant historical sources.

In undertaking any further action, the Ministry of Culture will proceed with prudence and due consideration, with the aim of ensuring that the inscription of Thai National Dress in December proceeds smoothly.

日本語版

声明

サビーダ・タイセート
タイ王国文化大臣

件名:Miss Universe Cambodia 2026における歴史的写真および服飾文化の紹介について

カンボジアおよびタイの各種メディアにおいて、Miss Universe Cambodiaの主催者が、カンボジアの服飾文化に関するVTRの一部を上映し、その中に明らかにタイを出典とする写真が使用されていたとの報道が広くなされています。

文化省は、この行為を単なる知識不足や不注意によるものとみなすことはできないと考えています。むしろ、当該VTRの制作側が、写真を一括して特定の文化に帰属させ、あたかもカンボジア王室の服装であるかのように一般の人々に認識させる意図をもって提示したことを示すものと考えます。

この件について、タイ文化省は、文化省の所管下にある美術局およびタイ国立公文書館とともに、Miss Universe Cambodiaに対し、このような行為および不正確な情報の発信を中止するよう求めます。また、歴史的写真の出典を引用・紹介する際には、最大限の注意を払うよう強く要請します。

問題となっている写真は、1906年、チュラロンコーン国王(ラーマ5世)の治世に、カムペーンペットの女性たちを撮影した歴史的写真です。この写真は、Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection、すなわち「ヴァジラヤーン図書館コレクション」に収蔵されている資料の一部であり、2017年にはユネスコの「世界の記憶(Memory of the World)国際登録」に登録されています。

国立公文書館に保存されている原版のガラス乾板には、タイ美術局の透かし(ウォーターマーク)が入っています。しかし、今回、大会主催者が使用した画像からは、その美術局の透かしが切り取られており、出典についての記載もありませんでした。

このため、今回の事案を受け、文化省は、当該情報を所管する美術局を通じて、Miss Universe Cambodiaの主催者に対し正式な抗議書を送付します。今後もこのような行為および情報の発信が停止されない場合、文化省はさらなる対応を検討します。また、タイの関係機関に対し、適用される法令に基づく必要な措置を講じるよう委任することについても、その権利を留保します。

文化省はこれまで、国内外においてタイの文化遺産に関する知識の発信を継続的に行ってきました。特に、タイ王室ゆかりの正装「チュット・タイ・プララーチャニヨム」について、オランダ・ハーグおよび日本・東京で海外展示を行っており、次回はフランスでの展示を予定しています。これらの展示では、現在のタイ王室ゆかりの正装の基礎となった歴史的なタイの服装についても紹介しています。

このような知識の発信は、タイ文化に対する国際的な理解を形成する上で非常に大きな価値を持つものであり、重要な文化外交の一環です。

また文化省は、海外のタイ大使館とも連携し、さまざまな重要文化行事においてタイの服装文化を紹介しています。例えば、9月19日から20日にかけてオーストラリア・シドニーで開催されたThailand Grand Festival 2026では、女優・モデルのアープ・タクサオーン氏がタイ王室ゆかりの正装を着用してファッションショーに参加しました。また、世界有数の規模を誇る韓国国立中央博物館(National Museum of Korea)でタイの古美術品を展示した際にも、タイの服装が併せて紹介されました。

私はタイ王国文化大臣として、また文化省の全幹部とともに、文化省はあらゆる機会を活用してタイの服装文化について発信していることを申し上げます。この問題についても、決して看過しているわけではありません。

文化省は、文化を対立を生み出す場ではなく、相互理解を築くための場としていきます。しかし、侵害がある場合には、それを看過することなく、断固として必要な措置を講じます。

タイの民族衣装・伝統衣装であるタイの服装文化を国の文化遺産として大切にし、その価値を守ろうとするすべてのタイ国民に、心から感謝申し上げます。私自身、そして文化省も、皆様と同じくタイの文化遺産を大切にする思いを強く持っています。

文化省は、本件について真摯に対応し、決して看過することなく、必要な措置を講じることを改めて表明します。

同時に、日頃からタイの服装文化に関心を寄せ、その紹介に取り組んでくださっている近隣諸国に対しても感謝申し上げます。ただし、タイの服装文化を紹介する際には、その資料の出典および起源について、完全かつ正確な情報を明記していただくようお願いいたします。

なお、本件に関するあらゆる対応について、文化省は慎重かつ十分な検討のもとで進め、12月に予定されているタイ王室ゆかりの正装の登録が円滑に進むよう努めてまいります。

COMMUNIQUÉ DE PRESSE

présenté par Madame Sabeeda Thaised
Ministre de la Culture

Objet : Affaire de la photographie historique et de la présentation vestimentaire sur la scène de Miss Universe Cambodia 2026

À la suite des informations largement diffusées tant dans les médias cambodgiens que thaïlandais, selon lesquelles les organisateurs du concours Miss Universe Cambodia ont présenté un VTR consacré à la culture vestimentaire du Cambodge dans lequel il apparaît clairement qu'une image d'origine thaïlandaise a été utilisée, le Ministère de la Culture considère que cet acte ne saurait aucunement être qualifié de simple méconnaissance ou d'inadvertance. Il indique au contraire que les auteurs de ce VTR avaient l'intention d'affirmer, d'amalgamer et de persuader le public qu'il s'agissait véritablement d'une tenue de la Cour royale du Cambodge.

À cet égard, le Ministère de la Culture, qui assure la tutelle du Département des Beaux-Arts et des Archives nationales, demande au concours Miss Universe Cambodia de mettre fin à ces agissements et à la diffusion d'informations déformées, et de faire preuve de la plus extrême prudence dans la citation de la provenance des photographies. La photographie en question représente des femmes de Kamphaeng Phet et a été prise en 1906, sous le règne de Sa Majesté le roi Chulalongkorn (Rama V). Elle est conservée dans la collection « Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection », dite « Collection de la Bibliothèque Vajirayana », inscrite en 2017 au Registre international de la Mémoire du monde de l'UNESCO. Le négatif original sur plaque de verre conservé aux Archives nationales porte en filigrane l'emblème du Département des Beaux-Arts. Or, l'image utilisée par les organisateurs du concours a été recadrée de manière à supprimer cet emblème, et ne comporte aucune référence à sa source.

En conséquence, à la suite de cet incident, le Ministère de la Culture, par l'intermédiaire du Département des Beaux-Arts, détenteur des données concernées, adressera une lettre de protestation aux organisateurs de Miss Universe Cambodia. Si ces agissements ne cessent pas, le Ministère de la Culture portera l'affaire à un niveau supérieur. Il se réserve également le droit d'envisager de charger les organismes thaïlandais compétents d'engager les démarches prévues par la loi.

Pour ce qui est des actions menées jusqu'ici, le Ministère de la Culture diffuse de manière continue des connaissances tant en Thaïlande qu'à l'étranger. Il a notamment organisé des expositions de « Chud Thai Phra Ratcha Niyom » (costume thaïlandais d'inspiration royale) à l'étranger, à La Haye (Pays-Bas) et à Tokyo (Japon), la prochaine étape étant la France. Ces expositions comportent aussi des informations sur les costumes thaïlandais anciens, qui sont à l'origine du Chud Thai Phra Ratcha Niyom. Cette diffusion des connaissances contribue à une sensibilisation de très grande valeur et relève de la diplomatie culturelle.

Par ailleurs, le Ministère de la Culture coopère avec les ambassades de Thaïlande à l'étranger pour faire connaître le costume thaïlandais lors d'événements importants. Ainsi, les 19 et 20 septembre derniers, le Thailand Grand Festival 2026 s'est tenu à Sydney (Australie), où Mme Taksaorn « Aff » Paksukcharern a défilé en Chud Thai Phra Ratcha Niyom. De même, lors de l'exposition d'antiquités thaïlandaises au Musée national de Corée du Sud, le troisième plus grand musée national du monde, des costumes thaïlandais ont également été présentés.

En ma qualité de Ministre de la Culture, avec l'ensemble des dirigeants du Ministère, je tiens à affirmer que le Ministère de la Culture utilise toutes les plateformes pour communiquer sur le costume thaïlandais et qu'il n'est en aucun cas resté passif. Il entend faire de la culture un espace de compréhension et non de conflit. Mais en cas de violation, nous ne laisserons rien passer et agirons avec fermeté.

Je remercie l'ensemble du peuple thaïlandais, qui témoigne son attachement au costume thaïlandais, héritage de la nation, et sa volonté de le préserver. Le Ministère et moi-même partageons pleinement ce sentiment, avec une ferveur qui n'est en rien moindre que la leur. Le Ministère de la Culture réaffirme qu'il traitera cette affaire avec sérieux et ne la laissera pas passer.

Nous remercions également les pays voisins qui manifestent régulièrement leur intérêt pour la promotion du costume thaïlandais, tout en leur demandant de citer les sources de manière complète et exacte.

Enfin, dans toutes ses démarches, le Ministère de la Culture agira avec sérénité et prudence, afin que l'inscription du Chud Thai Phra Ratcha Niyom, prévue au mois de décembre, se déroule sans encombre.
หน้า: [1] 2 3 ... 106
Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.11 | SMF © 2006-2009, Simple Machines LLC | Thai language by ThaiSMF Valid XHTML 1.0! Valid CSS!