จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร โดย อาจารย์สันติ อภัยราช

หมวดหมู่ทั่วไป => จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร => ข้อความที่เริ่มโดย: apairach ที่ พฤศจิกายน 18, 2026, 09:24:39 am



หัวข้อ: ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่
เริ่มหัวข้อโดย: apairach ที่ พฤศจิกายน 18, 2026, 09:24:39 am
ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ ๑๑ แม่เสงี่ยมถูกผีตายทั้งกลมหลอกทั้งคืน
 คืนแรกที่บ้านพักปลัดอำเภอพรานกระต่าย   เตียงนอนของแม่ สูงราวศอกเศษ กว้างประมาณ สี่ศอก แม่นอนอยู่นอกสุด พีี่อิสระ กับพี่ติ๋ว นอนอยู่ติดข้างฝา พี่เสมานอนอยู่กับพ่อปลัดเสรีอีกเตียงหนึ่ง มีแค่ฉากไม้สักฉลุพับได้กั้นไว้แต่มองเห็นกันผ่านลายฉลุได้ พ่อหลับสนิท เพราะเหนื่อยมาทั้งวันแล้วเครียดกับการเดินทาง ผจญกับฝูงโจรร้าย สองวัน จากกำแพงถึงพรานกระต่าย เสียงกรนเบาๆ ดังลอดมา ทั้งบ้านเงียบกริบไฟฟ้าไม่มี ตะเกียงลานเริ่มอ่อน แสงหรี่ลงๆ จะดับมิดับแหล่ เสียงตุ๊กแก เสียงหมาหอน ดังสลับกัน แม่นอนลืมตาโพลง อยู่คนเดียว ภาพเมื่อสักครู่ คือคนนอนให้นมลูกหน้าเตียง ยังติดตาอยู่ แต่ตอนนี้ไม่เห็นแล้ว ความมืดเข้ามาแทนที่ ลมร้อนพัดผ่านหน้าต่างมากลับเย็นยะเยือก กลิ่นธูปพัดเข้ามา พร้อมกับลมพัด แม่ลุกขึ้นไปไขลาน ตะเกียงลาน ให้สว่างขึ้นไฟจากตะเกียงทำให้ห้องทั้งห้องสว่างขึ้น แม่พอแม่หลับตาลง กลับเห็นร่างผู้หญิงท้วมนุ่งผ้าถุงสีดำ สวมเสื้อขาวกำลังให้นมลูกหน้าเตียง
แม่เล่าถึงตอนนี้ ถามแม่ว่ากลัวไหม แม่บอกกลัว แต่ไม่มีทางเลือก เราต้องอยู่ที่นี่ให้ได้ นี่เป็นบ้านที่เราต้องพักอาศัยหลายปีกว่าจะได้ย้ายกลับกำแพง นี่คือความเด็ดเดี่ยวและเข้มแข็งของแม่ แม่ไม่เคยกลัวอะไร และไม่เคยยอมจำนนกับสิ่งใด ในชีวิต แม่อหังการกับชีวิตมาก ผมได้สิ่งนี้จากแม่มาเต็มตัว ในการเชื่อมั่นในตนเอง เมื่อแม่จะย้ายตามพ่อมาพรานกระต่าย ทุกคนห้ามแม่ ไม่ว่าจะเป็นย่าลำไย อภัยราช  แม่ของพ่อ หรือ ยายวัน โกวิน แม่ของแม่  ลูกสาวเจ้าของร้านทอง  เจ็กหงี ที่ตลาดคลองขลุงต้องมาลำบากตรากตรำ แม่คิดน้ำตาแม่ไหลพราก อดกลั้นไว้ไม่ให้สะอื้น เพราะ กลัวพ่อ และลูกได้ยิน
...เสียงแขกยาม ตีระฆัง ดังกังวาน สามครั้ง ตีสามแล้วยังหลับไม่ลง  ค่อนแจ้งแม่หลับไปอีกงีบหนึ่ง ได้ยินเสียงเด็กร้อง ใกล้ๆ แม่ตื่นชึ้นมา ไฟในห้องเริ่มสลัวลง ไฟจากตะเกียงลาน เริ่มหมดลาน ร่างเดิมยังนอนอยู่ คราวนี้ ไม่ห่างร่างนั้นไม่หายไป ยังคงอยู่ให้แม่เห็น พร้อมเสียงกล่อมลูกเบาๆ ปีศาจอาจไม่รู้ว่าแม่เสงี่ยมตื่นแล้ว กำลังมองอยู่ แม่จับไปที่พระนางพญา วัดพิกุล นครชุม ถอดมามองผ่านมุ้งมัวๆ ร่างยังอยู่ แม่เสงี่ยม พนมมือ พร้อมท่องนโนสามจบ
อัญเชิญพระรัตนตรัย และท่องคาถา ว่า พุทธุัง กันจะ ธรรมมังกันจะ สังฆังกันจะ นะโมพุทธายะ สามจบ เสียงนั่นแค่พึมพำ แม่จำมาจากหลวงพ่อพระครูที่วัดศรีภิรมย์ คลองขลุง วัดบ้านเกิดของแม่ คาถาบทนี้ เมื่อผมไปนอนค้างหนใด ผมใช้เสมอ ปลอดภัยทุกครั้ง ร่างนั้นหายไปในพริบตา ทุกอย่างเงียบสนิท แต่แม่ไม่หลับอีกเลยจนรุ่งเช้า
 พ่อปลัดเสรี ตื่นแต่เช้า เด็กๆยังหลับกันอยู่ พร้อมพูดว่า เป็นไงแม่เหงี่ยม (พ่อเรียกแม่สั้นตามแบบยายวัน) หลับสบายไหม ฉันหลับเป็นตายเลยล่ะ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดไว้ เงียบทั้งคืนเลย ไม่ได้ยินอะไรเลย สงบจังที่นี่ น่าอยู่กว่าที่คิดไว้มากเลย
แม่   จ้าหลับสบายจ้า ไม่มีอะไรรบกวนเลย สบายกว่าที่กำแพงอีก แม่ลุกขึ้น หุงข้าวใส่บาตรพระ มีพระสงฆ์เดินหน ผ่านหน้า อำเภอสองรูป  แม่ตักบาตร พระผู้ใหญ่ถามว่า แม่เป็นเมียปลัดเสรี ปลัดที่ย้ายมาใหม่เมื่อวานนี้หรือ แม่ตอบว่า เจ้าค่ะพระคุณเจ้า หลับสบายดีไหม ปลัดคนเก่า เขาไม่พักที่นี่ เขามาคนเดียว
เขาพักกับนายอำเภอมาคนเดียวเหมือนกัน แม่ นิมนต์พระเข้ามาในบ้าน เลี้ยงพระเช้าวันนั้น และกรวดน้ำ ทำบุญไปให้ คุณนายปลัดคนเก่า ที่เสียชีวิต
แม่เล่าว่า ตั้งแต่วันนั้น แม่ไม่เห็นภาพนั่นอีกเลย ชาวบ้านพากันมาเยี่ยมเยียน แม่ ได้ยินเขาพูดกันว่า คุณนายปลัดคนนี้ เก่งจัง มีอะไรดี ถึงกล้าอยู่ที่บ้านนี้ได้
อย่างปลอดภัย นี่แม่ที่ผมภูมิใจมากที่สุด และคือไอดอลในใจผมมาตลอดจนทุกวันนี้
.....ตอนต่อไป ตอนที่ ๑๒  พ่อออกไปชมบ้านเมืองพรานกระต่าย ชาวบ้าน ทำบายศรี สู่ขวัญตามธรรมเนียม ในการต้อนรับ ประเพณีที่ดีงามของชาวพรานกระต่าย น่ายกย่องยิ่งนัก