จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร โดย อาจารย์สันติ อภัยราช
พฤศจิกายน 21, 2026, 05:39:45 pm *
ยินดีต้อนรับคุณ, บุคคลทั่วไป กรุณา เข้าสู่ระบบ หรือ ลงทะเบียน

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
ข่าว: จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร โดย อาจารย์สันติ อภัยราช
ยินดีต้อนรับสมาชิก และผู้เยื่ยมชมทุกๆท่าน
 
   หน้าแรก   ช่วยเหลือ ค้นหา ปฏิทิน เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก  
หน้า: [1]
  พิมพ์  
ผู้เขียน หัวข้อ: ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่  (อ่าน 17 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
apairach
Administrator
Hero Member
*****
ออฟไลน์ ออฟไลน์

กระทู้: 1589


ดูรายละเอียด อีเมล์
| |
« เมื่อ: พฤศจิกายน 20, 2026, 10:38:37 am »

ปลัดเสรี อภัยราช (2484) เดินทางผ่านชุมโจรไปรับตำแหน่งปลัดอำเภอพรานกระต่าย ตอนที่ ๑๒ ทำชวัญประเพณีโบราณของอำเภอพรานกระต่าย

    หลังจากแม่เสงี่ยม ทำบุญบ้าน เพื่อเป็นสิริมงคล อย่างเรียบง่าย วิญญาณของคุณนายปลัดคนเก่า ก็หายไป ไม่กลับมาให้เห็นอีกเลย อาจเป็นเพราะว่าเธอยังไม่ได้ไปผุดไปเกิด แม่แผ่ส่วนกุศลไปให้ เธอ เธอ ก็จากไป สู่ภพภูมิของเธอ แม่ไม่เคยเล่าเรื่องผีคุณนายปลัดคนเก่ามาแสดงร่างให้เห็น ในรูปแม่ลูกอ่อน ที่กลางห้องหน้าเตียงเลย จนกระทั่งผมโตเป็นหนุ่ม แม่ทราบว่าผม สนใจที่จะบันทึกเรื่องราวภูมิปัญญา ของกำแพงเพชร  ในรูปแบบต่างๆ จึงเล่าเรื่องนี้ให้ฟัง ตอนหัวค่ำ ของวันพระ ที่เขาเล่ากันว่า เป็นวันปล่อยผี ที่บ้านพักที่กำแพง  กระดานพื้นบ้าน มีร่องห่างๆ ทุกแผ่น  แม่เล่าไป พวกเราก็กลัวกัน มานั่งกระดานแผ่นใหญ่ ไม่มีร่อง โบราณว่าผีจะหยอกโดยแยงก้น ไม่มีใครนั่งทับร่องกระดานเลย แม่เก็บเรื่องผีที่พรานกระต่าย มาเกือบสี่สิบปี แม่เสงียม เก็บความลับ ไว้นาน บอกว่า กลัวว่าลูกๆจะกลัวกัน..นี่คือข้อที่สำคัญคุณสมบัติที่ดีของแม่  แม่ เก็บความลับได้อย่างวิเศษสุด ผมเรียนรู้ และพูดน้อย เก็บความลับได้ และทำงานโดยไม่ต้องให้ใครมาสนใจ  เพราะผมโตมากับแม่จริงๆ ใครๆจึงบอกผมว่านิสัยใจคอเหมือนแม่......ก็ผมลูกแม่นี่ครับ
     วันนั้น  พ่อตื่นแต่เช้่าแต่งเครื่องแบบ สีกากี ตัวใหญ่ สวมหมวกกะโล่ สีกากีเช่นกัน ติดขีดบนบ่า ขีดเล็กๆ สองขีด ปลัดอำเภอชั้นจัตวา เงินเดือนสามสิบกว่าบาท ขี่ม้า ตัวโปรด ค่อยๆเหยาะ ไปในตัวตลาด ที่ว่าการอำเภออยู่กลางตลาด บ้านพักปลัดก็อยู่ด้านหลังอำเภอ ที่ว่าการอำเภอพรานกระต่าย คล้ายกับที่ว่าการอำเภอเมืองมาก ใต้ถุนสูง มีสองปีก มีทางขึ้นด้านหน้า ยังไม่มีใครมาทำงาน ยังเช้าอยู่ พ่อเล่าว่า ภาพอำเภอพรานกระต่ายในการบอกเล่าของผู้คน
ว่าน่ากลัว เต็มไปด้วย โจรผู้ร้าย นักเลงเต็มเมือง บ้านเมืองไม่มีระเบียบ  สิ่งที่พ่อเห็นกับตรงกันข้ามกับที่ได้ยินมา  บ้านเรือนสวยงาม มีรั้วรอบขอบชิด บ้านในตัวเมืองพรานกระต่าย เกือบทุกหลังคาเรือนมีฐานะ ปลูกไม้ดอกไม้ประดับไว้หน้าบ้าน เช่น บานชื่น บานเย็น บานไม่รู้โรย ในบ้านก็กปลูกผักผลไม้เช่นมะม่วง ขนุน มะพร้าว ตาล ต้นยอ มะขาม ตามความเชื่อของคนบ้านพรานกระต่าย ขับม้ามาถึงหน้าบ้านกำนัน ใกล้ๆกับวัดโพธาราม ลงจากหลังม้า เข้าไป หน้าประตูรั้ว กำนันประสิทธิ์ ออกมา ยกมือไหว้ ท่านปลัดเสรี มาแต่เช้าเชียว เมื่อวานพบกันตอนค่ำผมไปรับที่อำเภอ ตั้งใจว่าสายๆ จะไปพบคุณปลัดที่อำเภอ ขยันจริงครับ
      ผมขับม้าชมเมืองพรานกระต่าย จากอำเภอมา เห็นป้ายหน้าบ้านติดว่า บ้านกำนัน ผมจึงแวะมาคารวะท่านกำนัน.... พ่อบอกว่ากำนันประสิทธิ์ อายุราวห้าสิบปี ท่าทางมีอำนาจ แววตาจริงจัง นุ่งผ้าขาวม้าตัวเดียว ไม่สวมเสื้อ ทั้งร่างสักยันต์เต็มตัว ในบ้านมียุ้งข้าว คอกม้า คอกวัว คอกควาย แปลกแต่ไม่เลี้ยงหมา
แกเรียกภรรยาลงมา จากบ้าน ไปนั่งที่ศาลาข้างบ้าน ปลัดเสรีที่ย้ายมาใหม่ เมื่อวานไงล่ะ ที่เล่าให้แกฟังเมื่อคืน เอาน้ำท่า มากินกันหน่อย พ่อดื่มน้ำแล้ววางขันลง เมียแกถามว่า คุณปลัด เมื่อคืนนอนสบายไหม พ่อตอบว่าสบายครับอากาศดี เมียกำนัน ทำท่าเหมือนจะพูดอะไรต่อ กำนันรีบขัดจังหวะ ขี้นก่อน พรุ่งนี้ ผมจะนำหมอขวัญ
ไปทำบายศรีสู่ขวัญคุณปลัด ทำที่ศาลาของอำเภอก็ได้กว้างขวางดี สักสายๆครับ ทำทุกคนเลย ทั้งคุณปลัด คุณนาย และลูกๆ ของปลัดทุกคน
จะได้อยู่ที่พรานกระต่ายอย่างมีความสุข....พูดไปยิ้มไปอย่างเคร่งขรึม
     ตอนสายๆของวันรุ่งขึ้น กลางวงมี บายศรีปากชาม  ฝีมือเมียกำนัน ทำได้อย่างวิจิตร และเรียบร้อยมาก สวยประณีตราวกับมืออาชีพทีเดียว
กำนันประสิทธิ์ เป็นพิธีเอง ในบายศรี มีดอกดาวเรือง ดอกพุด ฝ้ายผูกแขน ไข่ต้ม กล้วยน้ำว้า ข้าวเหนียวปั้น และเทียนชัย ควันธูปลอยอ้อยอิ่ง กลิ่นหอมของดอกไม้ และแป้งร่ำ เสียงพึมพำ บูชา พระรัตนไตย แต่ก้องกังวาน กับสัมผัสอันอบอุ่นจากมือของ กำนันประสิทธ์ที่กำลังผูกข้อมือ เริ่มจากปลัดเสรี แม่เสงี่ยม พี่เสมา พี่ติ๋ว พี่อิสระ บรรยากาศสงบ ได้ยินที่ไพเราะและวังเวง และกินใจ ทุกคนขนลุก ตลอดพิธีกรรม  เสียงทำขวัญสำเนียง พรานกระต่าย ว่า

                          "มาเน้อ ขวัญเอย เจ้าไปตกอยู่หนใด ป่าดงพงไพร ให้คืนมาสู่เรือน...มาสู่ครอบครัว คุณปลัดเสรี อย่าได้มีทุกข์ภัย อยู่สุขสบาย คลายกังวล ภัยจากผู้ร้าย จากโจรภัย อย่าได้กล้ำกลาย โรคภัยไข้เจ็บไม่เบียดเบียน ทุ่มเทกายให้ ให้พรานกระต่ายของเรา  ไปนานเท่านาน เทอญ..."
พ่อบอกว่า น้ำตาของพ่อไหลอย่างไม่รู้ตัว ตรงกันข้ามแม่เสงี่ยม กลับกลืนความปิติเข้าไว้ไม่ให้ใครเห็นน้ำตา แม่เข้มแข็งกว่าใครๆเสมอ ข้อนี้ ผมสู้แม่ไม่ได้ เด็กๆ ต่างน้าตาซึม เมื่อผูกข้อมือครบกันทุกคนแล้ว ขนลุกเกรียวพร้อมๆกัน  อย่าเพิ่งถอดสายสิญจน์ ให้ครบสามวันก่อน พ่อไม่ได้ถาม อะไรต่อ พ่อเล่าว่าสายสิญจน์ อยู่กับพ่อเกือบปีจนขาดไปเอง ส่วนแม่รูดออกเมื่อถึงวันที่สี่ เท่านั้น.....แม่ว่าทำงานไม่ถนัด นี่แหละแม่เสงี่ยมละ่ แม่ไม่เคยกลัวอะไรเลย และไม่เคยยอมแพ้แก่โชคชะตา แม่สอนผมเสมอว่า เราลิขิตชีวิตเราเองได้ คำสอนยังฝังอยู่กับผมจนทุกวันนี้......
   ตอนที่ ๑๓ พ่อเห็นประเพณี แต่งงาน ของชาวพรานกระต่ายครั้งแรก โดยเฉพาะกระจกบ่าวสาว ที่รัชกาลที่ หกเล่าไว้ ในเที่ยวเมืองพระร่วง
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: พฤศจิกายน 20, 2026, 12:10:05 pm โดย apairach » บันทึกการเข้า
หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.11 | SMF © 2006-2009, Simple Machines LLC | Thai language by ThaiSMF Valid XHTML 1.0! Valid CSS!